Η επιστημονική αριστεία σπάνια συνδέεται με μικρές χώρες. Κι όμως, στην Κύπρο, μια νέα γενιά επιστημόνων αποδεικνύει το αντίθετο. Σε ένα νησί με περιορισμένο μέγεθος αλλά αυξανόμενη ερευνητική δραστηριότητα, νέοι επιστήμονες επιλέγουν να χτίσουν την πορεία τους ανάμεσα σε τοπικές προκλήσεις και διεθνείς συνεργασίες. Στο Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου, η βραβευμένη με το UNESCO-Al Fozan International Prize Δρ. Κυριακή Μιχαηλίδου αποτελεί μέρος αυτής της γενιάς. Μέσα από την έρευνά της στη γενετική του καρκίνου του μαστού και τη συνεργασία με διεθνή ερευνητικά δίκτυα, αποδεικνύει ότι η επιστήμη υψηλού επιπέδου μπορεί να αναπτύσσεται και από μια μικρή χώρα.
Δείκτης ΤΝ: Βιβλιοθήκη μεσογειακών γνώσεων
Μια νησιώτισσα ερευνήτρια στην καρδιά της παγκόσμιας έρευνας
22-med – Μάιος 2026
• Από την Κύπρο, η Κυριακή Μιχαηλίδου δείχνει ότι μια μικρή περιοχή μπορεί να συμβάλει σε μια επιστημονική έρευνα υψηλού επιπέδου.
• Οι εργασίες της για τη γενετική του καρκίνου του μαστού συνδέουν την πρόληψη, τη διεθνή συνεργασία και την πρόσβαση σε πιο συγκεκριμένη ιατρική πληροφόρηση.
#κύπρος #επιστήμη #έρευνα #γενετική #καρκίνος #υγεία #πρόληψη #μεσόγειος
Από ένα κυπριακό χωριό στα διεθνή ερευνητικά δίκτυα
Μεγαλωμένη στα Κούκλια, ένα μικρό χωριό της Κύπρου γεμάτο ιστορία και φύση, θυμάται τον εαυτό της ως ένα παιδί γεμάτο περιέργεια. Διάβαζε ασταμάτητα, βοηθούσε στο αγρόκτημα της οικογένειάς της και προσπαθούσε να καταλάβει πώς λειτουργούν τα πάντα, από τα φυτά και τις μέλισσες μέχρι τις ηλεκτρονικές συσκευές. Η επιστήμη δεν ήταν ακόμη ξεκάθαρος προορισμός, η περιέργεια όμως ήταν ήδη εκεί.
Σήμερα, ηγείται του τμήματος Βιοστατιστικής στο Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου, εστιάζοντας στον εντοπισμό γενετικών παραλλαγών που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού και των ωοθηκών. Μέσα από διεθνείς συνεργασίες με επιστήμονες, κλινικούς ιατρούς και ερευνητικές ομάδες από όλο τον κόσμο, η έρευνά της συμβάλλει στην έγκαιρη διάγνωση και πρόληψη του καρκίνου, αλλά και στη διεύρυνση της εκπροσώπησης διαφορετικών πληθυσμών στη γενετική έρευνα.
«Το έργο μας είναι πραγματικά παγκόσμιο, τροφοδοτούμενο από ισχυρές συνεργασίες με επιστήμονες, κλινικούς ιατρούς και ερευνητικές ομάδες. Αυτή η διεθνής ομαδική εργασία καθιστά δυνατές τις ανακαλύψεις μας. Παρότι η βάση μας βρίσκεται στην Κύπρο, η καθημερινότητά μου συνδέεται με ένα παγκόσμιο ερευνητικό περιβάλλον. Συνεργασίες με επιστήμονες και ερευνητικές ομάδες από διαφορετικές χώρες αποτελούν βασικό μέρος της δουλειάς μας. Εξάλλου, η σύγχρονη επιστήμη δεν γνωρίζει γεωγραφικά όρια», αναφέρει.
«Κάθε σημείο δεδομένων, κάθε γενετική παραλλαγή που μελετούμε, αντιπροσωπεύει την ιστορία κάποιου ανθρώπου. Το να γνωρίζω ότι αυτό που κάνουμε μπορεί να βοηθήσει κάποιον να εντοπίσει τον καρκίνο νωρίς ή ακόμη και να τον αποφύγει εντελώς, είναι όλο το κίνητρο που χρειάζομαι».
Για την ίδια, το γεγονός ότι μια τέτοια δραστηριότητα μπορεί να αναπτύσσεται από ένα μικρό νησί της Μεσογείου έχει ιδιαίτερη σημασία.
Επιστήμη με σκοπό
Παρότι η επιστημονική της πορεία την οδήγησε στο εξωτερικό, η επιστροφή στην Κύπρο δεν ήταν μια εύκολη απόφαση.
«Το πιο δύσκολο κομμάτι ήταν η απόφαση να επιστρέψω στην Κύπρο μετά από εργασία στο εξωτερικό. Ωστόσο, η δυνατότητα να δημιουργώ ουσιαστικό έργο μέσα από ένα διεθνές ερευνητικό περιβάλλον με έδρα την Κύπρο είναι αυτό που δίνει πραγματικό νόημα στην επιλογή μου να παραμείνω στο νησί», τονίζει.
Η επιλογή της επιστροφής δεν συνδέθηκε μόνο με μια επαγγελματική απόφαση, αλλά και με την επιθυμία να συμβάλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη της έρευνας στην Κύπρο. Σε μια εποχή όπου πολλοί νέοι επιστήμονες αναζητούν ευκαιρίες στο εξωτερικό, η ίδια πιστεύει ότι η δημιουργία ισχυρών ερευνητικών κοινοτήτων σε μικρές χώρες είναι πιο σημαντική από ποτέ. Για την Δρ. Μιχαηλίδου, η επιστήμη δεν αφορά μόνο την ανακάλυψη, αλλά και τον αντίκτυπο που μπορεί να έχει στην κοινωνία.
«Η έγκαιρη ενημέρωση και πρόληψη, ιδιαίτερα σε άτομα υψηλού κινδύνου, μπορεί να αλλάξει ζωές. Η δουλειά μας επικεντρώνεται στο να διασφαλίσει ότι περισσότεροι άνθρωποι θα έχουν πρόσβαση σε ακριβείς και εφαρμόσιμες πληροφορίες γύρω από τον καρκίνο και τη γενετική προδιάθεση. Η γενετική μπορεί να φαίνεται περίπλοκη ή ακόμη και τρομακτική, αλλά είναι επίσης ενδυναμωτική. Θέλω να βοηθήσω ώστε περισσότεροι άνθρωποι να έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες που μπορούν πραγματικά να βελτιώσουν τη ζωή τους».
Η ίδια εκφράζει ιδιαίτερο σεβασμό για τους νέους ανθρώπους που επιλέγουν σήμερα να ακολουθήσουν τον δρόμο της επιστήμης. Θεωρεί ότι πρόκειται για μια γενιά με έντονη αίσθηση σκοπού, κοινωνικής ευθύνης και διάθεση να αμφισβητήσει παγιωμένες αντιλήψεις.
«Δεν πρόκειται πλέον μόνο για ανακάλυψη. Πρόκειται για αντίκτυπο», σημειώνει.
Διεθνής αναγνώριση
Η διεθνής αναγνώριση που έλαβε μέσω του UNESCO-Al Fozan International Prize αποτέλεσε, όπως η ίδια περιγράφει, μια βαθιά τιμή αλλά και μια υπενθύμιση ότι η επιστήμη, όταν βασίζεται σε σκοπό, μπορεί να φτάσει πολύ πέρα από τα όρια ενός εργαστηρίου.
«Ήταν μεγάλη τιμή για εμένα η απονομή του UNESCO-Al Fozan International Prize for the Promotion of Young Scientists in STEM. Η διάκριση αυτή αποτελεί σημαντική αναγνώριση της προσπάθειάς μου στον χώρο της επιστήμης, αλλά και της αξίας που έχει η έρευνα και η καινοτομία για το κοινό καλό. Η εν λόγω βράβευση με ενθάρρυνε να συνεχίσω με αφοσίωση την ερευνητική μου πορεία και να συμβάλω με όλες μου τις δυνάμεις στην προώθηση της επιστήμης και στην έμπνευση των νέων γενεών επιστημόνων».
Για την Κυριακή Μιχαηλίδου, η επιστήμη παραμένει μια βαθιά ανθρώπινη διαδικασία. «Πίσω από κάθε έρευνα, κάθε γενετικό εύρημα και κάθε στατιστική ανάλυση, βρίσκονται άνθρωποι που αναζητούν απαντήσεις, πρόληψη και ελπίδα. Πιστεύω πως η επιστήμη αποκτά πραγματική αξία μόνο όταν καταφέρνει να φτάσει πέρα από τα όρια του εργαστηρίου και να αγγίξει την κοινωνία», καταλήγει.
Η Κυριακή Μιχαηλίδου είναι επιστήμονας, αναπληρώτρια καθηγήτρια και διευθύντρια του τμήματος βιοστατιστικής στο Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής της Κύπρου. Οι έρευνές της επικεντρώνονται στον τομέα της γενετικής, της επιδημιολογίας και της βιοστατιστικής, με ιδιαίτερη έμφαση στον καρκίνο του μαστού και των ωοθηκών. Ηγείται μιας διεπιστημονικής ομάδας ερευνητών και φοιτητών με στόχο την ταυτοποίηση κοινών και σπάνιων γενετικών παραλλαγών που συνδέονται με τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, ενώ αναπτύσσει στατιστικές μεθοδολογίες για την αντιμετώπιση σύνθετων επιστημονικών προκλήσεων. Είναι κάτοχος διδακτορικού τίτλου στην γενετική επιδημιολογία από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, μεταπτυχιακού τίτλου στην εφαρμοσμένη στατιστική από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και πτυχίου μαθηματικών από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.