Στην Αλγερία, οι ψαράδες μετέτρεψαν έναν απλό χώρο εκφόρτωσης σε ένα αλιευτικό καταφύγιο ικανό να φιλοξενήσει περισσότερα από 300 σκάφη. Πρόκειται για ένα έργο που γεννήθηκε μέσα από την τουίζα (touiza), την παραδοσιακή πρακτική της συλλογικής αλληλοβοήθειας, η οποία κινητοποιεί κατοίκους, εθελοντές και δωρητές γύρω από έναν κοινό στόχο. Ο Hocine Saïdi, εκπρόσωπος του συνεταιρισμού El Koss*, εξηγεί πώς αυτή η πρωτοβουλία άλλαξε ριζικά την αλιευτική δραστηριότητα στην περιοχή και επέτρεψε σε εκατοντάδες οικογένειες να εξασφαλίσουν τα προς το ζην από τη θάλασσα.
Δείκτης IA: Βιβλιοθήκη μεσογειακών γνώσεων
Όταν ένας παραδοσιακός κουμπαράς μετατρέπει έναν όρμο σε καταφύγιο αλιείας
22-med – Ιούνιος 2026
• Στο Dellys, μια τουίζα επιτρέπει την κατασκευή ενός καταφυγίου αλιείας ικανού να φιλοξενήσει περισσότερα από 300 σκάφη.
• Από την παραδοσιακή αλληλεγγύη στην κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία, ο συνεταιρισμός El Koss μετασχηματίζει βιώσιμα την τοπική αλιευτική δραστηριότητα.
#αλγερία #αλιεία #τουίζα #αλληλεγγύη #κοινωνικήοικονομία #συνεταιρισμός #ακτή
Η Dellys είναι γνωστή για την για την ιστορική οχυρωμένη παλιά πόλη της (κάσμπα), που χτίστηκε από Ανδαλουσιανούς, αλλά και για την ποιότητα του ελαιολάδου που παράγεται στην ενδοχώρα της. Βρίσκεται 90 χιλιόμετρα ανατολικά του Αλγερίου και αυτή η παραθαλάσσια πόλη φημίζεται επίσης για τον πλούτο των αλιευτικών πόρων των ακτών της — ένα πλεονέκτημα που επέτρεψε την ανάπτυξη της αλιείας.
Μια προστασία που έγινε απαραίτητη
Το 2013, οι ψαράδες του El Koss, ενός μικρού όρμου κοντά στη Dellys, αποφάσισαν να κατασκευάσουν έναν κυματοθραύστη για να προστατεύσουν τα σκάφη τους από τις καταιγίδες. Εκείνη την εποχή, το μικρό αυτό σημείο εκφόρτωσης αλιευμάτων μπορούσε να φιλοξενήσει μόλις δεκαπέντε αλιευτικά σκάφη.
«Με την ανάπτυξη της παράκτιας παραδοσιακής αλιείας, ο χώρος αποδείχθηκε πολύ μικρός. Επιπλέον, επειδή ήταν ιδιαίτερα εκτεθειμένος στους ανέμους και τη θαλασσοταραχή, τα σκάφη υφίσταντο συχνά ζημιές κάθε φορά που επικρατούσαν άσχημες καιρικές συνθήκες. Κάναμε αρκετές προσπάθειες να κατασκευάσουμε προστατευτικά έργα, αλλά καταστρέφονταν», εξηγεί ο Hocine Saïdi, εκπρόσωπος και ταμίας του συνεταιρισμού El Koss.
Οι ψαράδες, όμως, δεν εγκατέλειψαν την προσπάθεια. Συνειδητοποίησαν ότι ένας απλός κυματοθραύστης δεν θα αρκούσε για να αντιμετωπίσει τη δύναμη της θάλασσας και ότι μόνο μια στέρεη λιμενική υποδομή, αποτελούμενη από προβλήτα και ενισχυμένη με λιθορριπή (ογκόλιθους), θα μπορούσε να προστατεύσει αποτελεσματικά τα σκάφη τους. Έτσι, αποφάσισαν να προχωρήσουν σε ένα πολύ πιο φιλόδοξο σχέδιο: την κατασκευή ενός αλιευτικού καταφυγίου ικανού να φιλοξενήσει περισσότερα από 300 μικρά αλιευτικά σκάφη.
Η αλληλεγγύη ως κινητήρια δύναμη του έργου
Για να υλοποιήσουν το σχέδιό τους, ίδρυσαν τον σύλλογο El Koss και στη συνέχεια ξεκίνησαν μια τουίζα (touiza), το παραδοσιακό σύστημα συλλογικής αλληλοβοήθειας που συναντάται σε όλες τις περιοχές της Αλγερίας.
Η τουίζα είναι μια εθελοντική συλλογική δράση αλληλεγγύης. Μπορεί να οργανωθεί για τη συγκομιδή ελιών, την ανέγερση ενός σπιτιού ή ενός τεμένους, ακόμη και για τον καθαρισμό ενός κοιμητηρίου. Στην περίπτωση του El Koss, χρησιμοποιήθηκε αρχικά για τη συγκέντρωση των απαραίτητων οικονομικών πόρων.
«Όλοι οι κάτοικοι της γειτονιάς συνέβαλαν, ο καθένας ανάλογα με τις δυνατότητές του. Έτσι καταφέραμε να συγκεντρώσουμε 45 εκατομμύρια δηνάρια (περίπου 300.000 ευρώ). Κάποιοι πρόσφεραν οικοδομικά υλικά, άλλοι διέθεσαν φορτηγά και μηχανήματα έργου, ενώ άλλοι συμμετείχαν με την προσωπική τους εργασία. Το σημαντικό ήταν ότι ο καθένας συνέβαλε με τον τρόπο του στην υλοποίηση του έργου», τονίζει ο Hocine Saïdi.
Και τι έργο ήταν αυτό! Η κατασκευή του αναχώματος και της λιθορριπής απαίτησε περισσότερα από 3.000 δρομολόγια φορτηγών, καθένα από τα οποία μετέφερε περίπου 20 τόνους βράχων. Συνολικά χρησιμοποιήθηκαν δεκάδες χιλιάδες κυβικά μέτρα επιχώσεων για τη δημιουργία μιας σταθερής πλατφόρμας πάνω στη θάλασσα. Ύστερα από επτά μήνες εργασιών, τα πρώτα αλιευτικά σκάφη άρχισαν να ελλιμενίζονται στο νέο αλιευτικό καταφύγιο.
Ο Hocine Saïdi υπογραμμίζει επίσης τον καθοριστικό ρόλο των δημόσιων αρχών στην υλοποίηση του εγχειρήματος.
«Κάθε στάδιο απαιτούσε την έκδοση αδειών από τα Υπουργεία Περιβάλλοντος, Αλιείας, Άμυνας και Εσωτερικών. Επωφεληθήκαμε από κάθε δυνατή διευκόλυνση για να ολοκληρώσουμε το έργο μας. Ωστόσο, η πιο πολύτιμη στήριξη προήλθε από τον επικεφαλής της νταΐρας (daïra) της Dellys», αναφέρει.
Σημείωση: Η νταΐρα (daïra) είναι διοικητική υποδιαίρεση της Αλγερίας, αντίστοιχη περίπου με μια υπονομαρχία ή επαρχία, και ο επικεφαλής της είναι κρατικός αξιωματούχος που συντονίζει τη διοίκηση σε τοπικό επίπεδο.
Από τον σύλλογο στον συνεταιρισμό
Η δημιουργία του αλιευτικού καταφυγίου άλλαξε σε βάθος την τοπική οικονομία. Μέσα σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, ο El Koss λειτουργεί πλέον ως συνεταιρισμός και όχι ως σύλλογος, καθώς το μοντέλο της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας (ΚΑΛΟ) αποδεικνύεται καταλληλότερο για τη δραστηριότητά του και για τις σχέσεις μεταξύ των μελών του.
Στο πλαίσιο αυτής της εξέλιξης, τα μέλη του συνεταιρισμού υποστηρίζονται από τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) και από πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συμμετέχουν σε εκπαιδεύσεις και πραγματοποίησαν εκπαιδευτικό ταξίδι στην Ευρώπη, προκειμένου να γνωρίσουν τον τρόπο λειτουργίας των αλιευτικών συνεταιρισμών.
Σήμερα, ο συνεταιρισμός El Koss αποτελεί παράδειγμα του τι μπορούν να επιτύχουν η παράδοση, η αλληλεγγύη και η θεσμική υποστήριξη όταν συνδυάζονται. Πρόκειται για μια συλλογική προσπάθεια που εξακολουθεί να εξελίσσεται.
«Το ενδιαφέρον για την αλιεία είναι τόσο μεγάλο, ώστε έχουμε ήδη δρομολογήσει ένα σχέδιο επέκτασης του αλιευτικού καταφυγίου», δηλώνει με υπερηφάνεια ο Hocine Saïdi.
* Το El Koss σημαίνει «σε σχήμα τόξου» στα αραβικά
Φωτογραφία εξωφύλλου: Το El Koss ήταν απλώς ένας απλός χώρος προσάραξης © Hocine Saïdi
Hocine Saïdi είναι ταμίας και εκπρόσωπος της συνεταιριστικής El Koss. Απόφοιτος πληροφορικής, έχει εργαστεί σε χίλιες δουλειές: τοπογράφος, πωλητής φαρμακείων, διαχειριστής επιχείρησης ξυλουργικής... Αλλά το ψάρεμα τον ελκύει από μικρή ηλικία. «Το σπίτι των γονιών μου βρίσκεται λίγα μέτρα από τη θάλασσα, ήταν προφανές ότι θα δεσμευόμουν υπέρ της κοινότητας των ψαράδων».