Në bregun jugor të Shqipërisë, në Himarë, një qytet i orientuar drejt detit Jon dhe turizmit bregdetar, aktivizimi i një stacioni të ri për trajtimin e ujërave të ndotura shënon një hap të rëndësishëm për cilësinë mjedisore dhe shëndetin publik. Pasi për një kohë të gjatë është përballur me derdhjet e ujërave të pa trajtuara, bashkia tani kërkon të mbrojë ekosistemet e saj detare dhe ekonominë lokale. Ky projekt infrastrukture është gjithashtu në përputhje me standardet evropiane dhe përmirësimin e qëndrueshëm të kushteve të jetesës.
Indeksi IA: Biblioteka e njohurive mesdhetare
Himarë transformon ujërat e saj të ndotura për të mbrojtur detin Jon
22-med – shkurt 2026
• Në Himarë, një stacion i ri pastrimi ndalon derdhjet direkte në det dhe përmirëson cilësinë mjedisore të bregut.
• Ndërmjet mbrojtjes së ekosistemeve, turizmit dhe standardeve evropiane, pastrimi bëhet një mjet kalimi për bregun jugor shqiptar.
#shqipëri #ujë #pastrim #mjedisi #infrastrukturë #mesdhe #kalim #turizëm
Për shumë vite, ujërat e pa trajtuara të Himarës derdheshin direkt në det. Ato ndotnin bregun dhe kërcënonin shëndetin publik si dhe ekosistemet detare. Ujërat e turbullta dhe erërat e pakëndshme ishin pjesë e përditshmërisë së qytetit dhe zonave përreth, duke kufizuar cilësinë e jetesës së banorëve dhe tërheqjen turistike. Megjithatë, turizmi përbën një nga burimet kryesore ekonomike të rajonit.
Për t'iu përgjigjur kësaj situate, një stacion i ri për trajtimin e ujërave të ndotura është ndërtuar në kuadër të programit Rural Water Supply IV, për të parandaluar derdhjet direkte në detin Jon. Operacioni, i financuar nga Bashkimi Evropian dhe qeveria gjermane, është zbatuar nga KfW, banka publike gjermane e specializuar në financimin e zhvillimit, në bashkëpunim me Fondin shqiptar të zhvillimit.
Ai përfshin gjithashtu vendosjen e një rrjeti kanalizimesh prej rreth pesëmbëdhjetë kilometrash në qytetin e Himarës, duke lidhur banesat dhe institucionet tregtare me stacionin përmes disa stacioneve pompimi.
Një infrastrukturë e menduar për detin dhe banorët
Stacioni, i instaluar jashtë qytetit në vendin e një pusi të vjetër të dekantimit, është dimensionuar për të trajtuar ujërat e ndotura të rreth 16,000 banorëve në një fazë të parë dhe më pas, në një fazë të dytë, deri në 80,000 persona. Trajtimi biologjik i ujërave lejon eliminimin e karbonit dhe azotit pa përdorimin e produkteve kimike. Sa i përket dezinfektimit, ai realizohet nga një sistem ultraviolet që garanton një ujë të trajtuar të përshtatshëm për not, jetën detare dhe bimët e rralla që ndodhen në rajon, si posidonia.
Procesi i trajtimit është plotësisht biologjik. Një filtrimi mekanik eliminon fillimisht mbeturinat e mëdha. Të gjitha yndyrnat dhe vajrat që mund të shqetësojnë procesin gjithashtu hiqen. Uji kalon më pas në puset e ajrosjes ku mikroorganizmat dekompozojnë materien organike dhe reduktojnë përmbajtjen e karbonit dhe azotit.
Pas sedimentimit, llumet trashen dhe më pas dërgohen për tharje. Uji i trajtuar dezinfektohet me rreze ultraviolet, pa përdorimin e produkteve kimike para se të derdhet në det në një thellësi prej njëzet e pesë metrash përmes një tubi prej rreth dyqind metrash.
Ndikime të drejtpërdrejta në cilësinë e jetesës dhe turizmin
Procesi monitorohet vazhdimisht falë sistemit të pilotimit automatizuar të stacionit dhe analizave të laboratorit. Llumi i mbetur transportohet dhe trajtohet në mënyrë të sigurt në Pilur, disa kilometra larg qytetit. Instalimi ka si qëllim jo vetëm eliminimin e ndotjes së ujërave, por gjithashtu të vendosë një referencë të re për menaxhimin e ujërave të ndotura në bregun jugor të Shqipërisë.
«Kjo ka qenë një problem i madh. Ndotja na shqetësonte, sepse rrezikonte fillimisht jetët tona, pa përmendur imazhin që i jepnim turistëve. Megjithatë, ne varen nga turizmi. Ky trajtim ka pasur tashmë efekte, shpresojmë që situata të mos përkeqësohet më», thotë një banor që dëshiron të mbetet anonim.
Një infrastrukturë e menduar për të ardhmen e bregut
Përgjegjësit e përfshirë në projekt e shohin këtë si një hap të rëndësishëm drejt një zhvillimi të qëndrueshëm dhe një përmirësimi të cilësisë së jetesës për komunitetet lokale. Për Mara Drochner, drejtoreshë e KfW në Shqipëri, «kjo tregon se si investimet në infrastrukturën e ujit dhe kanalizimeve mund të përmirësojnë ndjeshëm cilësinë e jetesës, duke mbrojtur njëkohësisht mjedisin natyror».
Belinda Balluku, zëvendës kryeministre dhe ministre e Infrastrukturës, thekson se «projekti mbulon të gjitha institucionet tregtare bregdetare dhe 80% të banesave individuale. Kjo përbën një ndërhyrje të përgjithshme për qytetin dhe përreth».
Administratori i stacionit, Thimjo Gjinuci, përshkruan nga ana e tij ndikimin e drejtpërdrejt të investimit në jetën lokale dhe turizmin. «Dy zona kampingu tashmë përfitojnë nga një ambient të pastër. Dhe bashkia planifikon të lidhë sistemin e kanalizimeve të Livadhit dhe të shqyrtojë vende të tjera pranë stacioneve bregdetare të Qeparos dhe Dhërmiut».
Një projekt lokal i regjistruar në trajektoren evropiane
Përveç ndikimit të tij lokal, projekti ka një dimension strategjik. Trajtimi i ujërave të ndotura është pjesë e kapitujve të negociatave mjedisore në procesin e integrimit evropian. Respektimi i standardeve të Bashkimit Evropian për menaxhimin e ujërave të ndotura përbën një kërkesë kyçe për vendet kandidate.
Sipas përfaqësuesve të projektit, këto investime kontribuojnë drejtpërdrejt në harmonizimin me standardet mjedisore evropiane dhe forcimin e infrastrukturave publike. Rasti i Himarës tregon se si ndërhyrjet e synuara mund të transformojnë një problem kronik në një mundësi zhvillimi.
Foto e Parë: stacioni i ri për trajtimin e ujërave të ndotura në Himarë, i sapoinauguruar © Delegacioni i BE në Shqipëri