Shkolla me shumë pak, madje asnjë nxënës, fshatra të braktisura dhe një popullatë që plaket vazhdimisht: ja peizazhi i shumë rajoneve të Greqisë. Rënia e natalitetit nuk është më një nocion demografik abstrakt, por një realitet i dukshëm që transformon vendin. Sipas regjistrimit të vitit 2021, ulja më e madhe e popullsisë regjistrohet në rajonin e Maqedonisë perëndimore — që përfshin Kozanin, Florinën, Kastorian dhe Grevenën — me një rënie që kalon 10 %.
Indeksi IA: Biblioteka e njohurive mesdhetare
Në veri të Greqisë, rinia përballë rënies demografike
22-med – mars 2026
• Në veri të Greqisë, rënia e natalitetit shprehet në shkolla që mbyllen, fshatra që zbrazin dhe një popullatë që plaket.
• Për shkak të mungesës së vendeve të punës, shërbimeve dhe perspektivave, shumë të rinj shtyjnë vendosjen e qëndrueshme, kthimin në vendin e tyre ose projektin e krijimit të një familjeje.
#greqi #demografi #rinia #ruraliteti #punësim #nataliteti #plakja #territori
Në rajonet e veriut të Greqisë, të prekura veçanërisht nga rënia e natalitetit dhe plakja e popullsisë, dinamika demografike merr një dimension shumë konkret. Përtej statistikave, ajo shprehet në rrugët e jetës dhe në vendimet e përditshme. Për shkak të mungesës së mundësive profesionale, përballë largësisë së shërbimeve dhe një pasigurie ekonomike të vazhdueshme, shumë të rinj hezitojnë të vendosen përherë, të kthehen ose të krijojnë një familje. Në këto territore, këto zgjedhje individuale akumulojnë dhe tashmë ripërcaktojnë ekuilibrat lokalë, mes shkollave që mbyllen, fshatrave që zbrazin dhe popullsisë që plaket.
Grevena: një rajon që po tkurret
« Ne jemi një departament i njerëzve të moshuar. Në vitin 2025, u regjistruan 444 vdekje dhe vetëm 29 lindje. Duhet të theksohet se lindjet nuk janë plotësisht përfaqësuese, pasi shumë gra zgjedhin të lindin në qytete më të mëdha, por diferenca nuk është shumë e madhe », shpjegon presidenti i Shoqatës së Familjeve të Mëdha të Grevenës, ati Thomas Gakis.
Sipas tij, faktori përcaktues i rënies së popullsisë në rajonin e tij është mungesa e mundësive profesionale, që i shtyn të rinjtë të migrojnë në qendrat e mëdha urbane ose jashtë vendit. « Nëse nuk krijohen kushte për të punuar në sektorin primar, dhe veçanërisht në bujqësi dhe blegtori, që të rinjtë të kthehen, Grevena nuk do të ketë të ardhme. Flas me shumë njerëz në rajon: paga nuk mjafton për të gjithë muajin. Kjo është arsyeja pse shumë të rinj që kanë mbetur këtu hezitojnë të martohen ».
Ai shërben në disa fshatra të departamentit dhe, siç thekson ai, situata atje është shqetësuese. « Ka fshatra me dhjetë banorë të përhershëm, të gjithë të moshuar. Në disa vite, në një të ardhme shumë të afërt, këto fshatra do të zhduken nga harta ».
Jeta me gjashtë fëmijë
Megjithëse ky peizazh demografik është pesimist, disa familje të mëdha kanë zgjedhur të vendosen në Grevena dhe të rrisin fëmijët e tyre atje. Eleni Karagianni, 35 vjeçare, nënë e gjashtë fëmijëve, u largua nga Selaniku para tetë vitesh për t’u vendosur atje, në kërkim të një cilësie më të mirë të jetës.
Përditshmëria, siç e përshkruan ajo, është e mbushur me kontradikta: ritmi i jetës është më i ngadaltë dhe më i favorshëm për edukimin e fëmijëve, por mundësitë për mësim dhe aktivitete mbeten të kufizuara.
« Për të çuar fëmijët në pishinë, duhet t’i çojmë në Ptolemaida, duke kaluar 72 kilometra. Në fillim, ne e bënim këtë, por sot nuk është më e lehtë të menaxhosh distanca të tilla me kaq shumë obligime ».
Një tjetër problem është kërkimi i një strehimi të përshtatshëm. Siç thekson ajo, qyteti i Grevenës ka investuar shumë në studio, gjë që e komplikon jetën e familjeve të mëdha. Ajo dhe burri i saj përfundimisht gjetën një shtëpi dy kilometra larg qytetit.
Megjithëse ka vështirësi, ajo thekson rëndësinë e komunitetit. « Nënësia është e vështirë nëse nuk ka komunitet, dhe kjo është arsyeja pse ndihem mirënjohëse ndaj njerëzve që na pranuan dhe na mbështetën ».
Çështja e rënies së natalitetit në rajon e shqetëson atë, çka e ka shtyrë të kandidojë në zgjedhjet e Shoqatës së Familjeve të Mëdha të Grevenës. Zgjedhjet u mbajtën disa ditë më parë dhe Eleni u zgjodh.
« Kam vendosur të kandidoj sepse besoj thellësisht se fytyra të reja duhet të angazhohen, njerëz që kanë fëmijë të mitur. Me burri, ne duam të kërkojmë gjëra dhe të tërheqim familje të tjera këtu. Shkollat mbyllen njëra pas tjetrës në rajon. Sot, në shkollën fillore nr. 6 të Grevenës, ka vetëm shtatë nxënës në klasën e parë. Në fshatra, situata është edhe më e keqe. Ka fëmijë që vijnë çdo ditë në shkollë me taksi, duke kaluar një distancë prej 30 kilometrash ».
« Greqia do të bëhet një vend i të moshuarve, e kuptoj »
Kjo situatë nuk kufizohet vetëm në Grevena, por gjendet edhe në rajone të tjera të veriut të Greqisë. Në Serres, të dhënat municipale për vitin 2024 ilustrojnë presionin demografik, me 321 lindje përballë 917 vdekjeve, dhe një rënie të vazhdueshme të lindjeve. Kjo tendencë është edhe më e theksuar në disa zona. Në komuna si Nea Zichni, rënia e popullsisë arrin deri në 33 %.
Fotini Lioumpa, 30 vjeçare, është një nga të rinjtë që ka zgjedhur të largohet nga Serres në kërkim të mundësive më të mira profesionale. Ajo u largua për në Athinë pesë vjet më parë dhe tani punon si avokate në një kompani të madhe. Sipas saj, Athina ofron të ardhura më të mira, por distancat e gjata të përditshme reduktojnë ndjeshëm cilësinë e saj të jetës.
« Partneri im dhe unë po mendojmë të emigrojmë për të gjetur diçka më të mirë. Këto muajt e fundit, ne po kërkojmë punë në Gjermani. Për momentin, ideja e krijimit të një familjeje nuk më kalon fare në mendje. Kush do ta ruajë fëmijën? Duhet një pagë e plotë vetëm për personin që do ta kujdeset ndërsa ne punojmë. Në të njëjtën kohë, duhet të paguajmë një qira të lartë, si do t’ia dalim? », pyet ajo.
Rënia e lindshmërisë e bën atë të trishtohet, por ajo e kupton plotësisht zgjedhjen e shumë të rinjve për të mos pasur fëmijë në një kontekst presioni ekonomik dhe pasigurie profesionale. « Nuk mund ta akuzoj askënd për të mos pasur fëmijë. Duhet një ambient mbështetës, si familjar ashtu edhe shtetëror, për të rritur një fëmijë. Fatkeqësisht, Greqia do të bëhet së shpejti një vend i të moshuarve. Kjo më trishton, por e kuptoj plotësisht », përfundon ajo.
Megjithëse ka pasur shumë diskutime dhe analiza mbi çështjen demografike në Greqi vitet e fundit, debati publik shpesh zhvillohet pa pjesëmarrjen e atyre që janë më të prekur: të rinjtë. Fakti se a do të kenë fëmijë, dhe kur, nuk është një ekuacion abstrakt, por një vendim thellësisht personal, i formuar nga kushtet e përditshmërisë së tyre. Pa zërin e tyre, asnjë diskutim mbi demografinë nuk mund të jetë i plotë…
