Mostar nuk reduktohet as në urën e saj të rindërtuar as në tregimet zyrtare të pajtimit. Duke ecur në këtë qytet të shënuar nga lufta, mes kujtimesh të fraksionuara, trashëgimish osmane dhe realitetesh bashkëkohore, ky tekst eksploron gjurmët e dukshme dhe të padukshme të lëna nga historia e fundit. Mes dhimbjes së vazhdueshme, ripërkufizimeve urbane dhe shikimeve të udhëtarëve, ai shqyrton se çfarë do të thotë ende « të bësh qytet » në një Mesdhe ku urat simbolizojnë po aq ndarjet sa lidhjet e mundshme për t’u rindërtuar.
« Ata guxuan të vrasin të Vjetrin ! » Kështu u shpreh shoku Predrag Matvejevitch, autori i famshëm i Brévaire méditerranéen, për të ndarë dhimbjen dhe indinjatën e tij gjatë shkatërrimit të urës së famshme të Mostarit, më 9 nëntor 1993, nga nacionalistët kroatë të HVO. E ndërtuar nën perandorinë osmane në 1566, nga një mjeshtër ndërtimi i quajtur Haïrudin, në kohën e Sulejmanit të Madh, ura e Mostarit ishte shumë më tepër se një emblemë e qytetit. « Ajo mbetet përherë e lidhur me kujtimet e mia të fëmijërisë dhe adoleshencës », vëren Matvejevitch. « Ne e quanim « Të Vjetrin » thjesht, siç bëjmë me një shok ose një baba ; ne takoheshim te « Të Vjetri », notonim nën « Të Vjetrin », më të guximshmit prej nesh hidhnin « nga lart te Të Vjetri » në Neretva. [1]»
Mostar është një nga këto qytete martirë të luftës në ish-Jugosllavi, me Sarajevon, Vukovarin ose Srebrenicën. Që në hyrje të qytetit, perceptohet shkalla e katastrofës së kaluar, me shumë varreza që janë aty, të vendosura para syve tanë, si një e vërtetë e një të kaluare që nuk kalon. Dhimbja si dhe poshtërimi i dhunës së kësaj lufte fraterne nuk janë vërtet të fshehura në kujtesa. Ato dalin në sipërfaqe, duke ecur në qytet edhe sot e kësaj dite shumë të ndarë, mes përkatësive komunitare dhe fetare. A ekziston një botë ose një Qytet në përbashkët në Mostar sot ? Asgjë nuk është më e sigurt, pavarësisht rindërtimit të urës, në korrik 2004, e cila u paraqit si një simbol i gjallë i mundësive të ribashkimit, përmes një diskursi lehtësues dhe të rremë, mbajtur nga organizatat ndërkombëtare dhe sidomos nga Bashkimi Evropian, rreth një pseudo « pajtimi ».
Ky artikull ende nuk është në dispozicion.
Kthehuni së shpejti për të zbuluar këtë artikull!