Πριν από 14 χρόνια, 11 γυναίκες από τη Βυζίτσα Πηλίου, ένα χωριό κοντά στον Βόλο, αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους με στόχο να διατηρήσουν και να μεταδώσουν την τοπική παράδοση μέσα από την παραγωγή παραδοσιακών προϊόντων. Το Πήλιο, σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, θεωρούνταν η θερινή κατοικία των Ολύμπιων θεών.
Index IA : Βιβλιοθήκη των μεσογειακών γνώσεων
Οι « Hespérides » διατηρούν ζωντανές τις παραδοσιακές γεύσεις
22-med – Φεβρουάριος 2026
• Στη Βυζίτσα, στο βουνό Πήλιο, ένας γυναικείος συνεταιρισμός διατηρεί γλυκά, μαρμελάδες, λικέρ και παραδοσιακά ψημένα γλυκά για να μεταφέρει τις γεύσεις του χθες.
• Μεταξύ τουριστικής ανάπτυξης και κλιματικών σοκ (πλημμύρες, χαλάζι), αυτές οι αγρότισσες υπερασπίζονται μια οικονομία του βουνού βασισμένη σε μικρές εκτάσεις και χειρωνακτική εργασία.
#ελλάδα #πήλιο #γεωργία #συνεταιρισμός #γυναίκα #διατροφή #παράδοση #τουρισμός #κλίμα #αγροτική
Ο γυναικείος συνεταιρισμός «Εσπερίδες», που πήρε το όνομά του από τις νύμφες της ελληνικής μυθολογίας, στεγάζεται σε ένα πρώην σχολείο του χωριού, όπου παρασκευάζονται γλυκά του κουταλιού, μαρμελάδες, παξιμάδια λαδορίγανης, λικέρ και γλυκά ταψιού.
«Φτιάχνουμε τα προϊόντα μας ανάλογα με την εποχή», λέει η Θεοδώρα Κλίτσου, πρόεδρος του συνεταιρισμού ενώ βρίσκεται μέσα στην κουζίνα και φτάχνει γλυκό του κουταλιού περγαμόντο και κουλουράκια πορτοκαλιού.
«Είμαστε όλες γυναίκες, ηλικίας από 20 έως 70 ετών. Σκοπός μας δεν ήταν μόνο να παρασκευάζουμε προϊόντα προς πώληση αλλά, κυρίως, να διατηρήσουμε τις παλιές γεύσεις, τα ήθη και τα έθιμα του χωριού. Τα γλυκά που φτιάχνουμε, τα έφτιαχναν οι γιαγιάδες και οι μαμάδες μας και θέλουμε να μοιραστούμε αυτή την κουλτούρα του χωριού μας», συμπληρώνει.
Το χωριό Βυζίτσα τα τελευταία χρόνια προσελκύει τουρίστες από κάθε γωνιά του κόσμου, τόσο για χειμερινό όσο και για καλοκαιρινό τουρισμό. Όπως λέει η ίδια, οι ξένοι επισκέπτες δείχνουν μεγαλύτερη προτίμηση στα γλυκά του ταψιού, όπως ο μπακλαβάς και το κανταΐφι, ενώ οι Έλληνες προτιμούν περισσότερα τα γλυκά του κουταλιού, τα λικέρ και τις μαρμελάδες.
«Έχουμε τις πρώτες ύλες στο κτήμα μας μια και όλες είμαστε αγρότισσες. Αποτελεί μεγάλη χαρά αλλά και τιμή για εμάς το γεγονός ότι βάλαμε τη Βυζίτσα στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη μέσα από τα προϊόντα μας, τα οποία μπορεί κανείς να βρει τόσο στον συνεταιρισμό όσο και σε επιλεγμένα καταστήματα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη».
Οι αρχικές δυσκολίες
Σύμφωνα με την Θεοδώρα Κλίτσου, οι δυσκολίες κατά την αρχή του εγχειρήματος ήταν αρκετές, καθώς δεν υπήρχε χρηματοδότηση και η καθεμιά έβαλε το δικό της μερίδιο προκειμένου να αγοραστούν τα μηχανήματα για την κουζίνα και το πάλαι ποτέ σχολείο να μετατραπεί σε χώρο παρασκευής τροφίμων.
«Τα τρία πρώτα χρόνια δεν βάζαμε τίποτα στην τσέπη μας καθώς ουσιαστικά κάναμε απόσβεση των χρημάτων που καταβάλαμε για την αγορά του εξοπλισμού. Αργότερα ήρθε η πανδημία και έπρεπε υποχρεωτικά να είμαστε κλειστοί. Πλέον, τα πράγματα κυλούν ομαλά, αμοιβόμαστε όπως πρέπει κι επιπλέον έχουμε μια άριστη συνεργασία μεταξύ μας. Ξέρεις τι είναι να ξυπνάς σε ένα τόσο όμορφο ορεινό χωριό και να πηγαίνεις να κάνεις κάτι που αγαπάς μαζί με ανθρώπους που νοιάζονται για εσένα;».
Ωστόσο, όπως επισημαίνει η ίδια, τα τελευταία χρόνια οι δυσκολίες έχουν αλλάξει χαρακτήρα και σχετίζονται κυρίως με την κλιματική κρίση και τις συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι αγρότες της περιοχής.
«Η κακοκαιρία “Ντάνιελ”, πριν από δύο χρόνια, με τις πλημμύρες είχε μεγάλο αντίκτυπο στις καλλιέργειές μας, ενώ σημαντικές ζημιές προκαλεί και το χαλάζι. Στην περιοχή δεν είναι εύκολο να ενταχθούμε σε προγράμματα προστασίας, καθώς τα κτήματα είναι μικρά και διάσπαρτα, ενώ οι επιδοτήσεις για τους αγρότες του Πηλίου παραμένουν χαμηλές. Είναι ένα πανέμορφο μέρος, αλλά από αγροτικής πλευράς είναι πολύ δύσκολο».
Η ιδιομορφία του εδάφους στο Πήλιο δεν έχει καμία σχέση με τον κάμπο. Οι καλλιέργειες είναι δύσκολες, οι γεωργικές εκτάσεις μικρές και, στις περισσότερες περιπτώσεις, οι εργασίες γίνονται με τα χέρια, καθώς δεν είναι εύκολο να χρησιμοποιηθούν μηχανήματα.
«Παράλληλα, πολλοί νέοι έχουν φύγει και τα εργατικά χέρια είναι λίγα. Προσπαθούμε με νύχια και με δόντια να κρατήσουμε όρθιες τις παραγωγές μας. Τα προϊόντα του Πηλίου, μήλα, φυρίκια, κεράσια, κάστανα, είναι εξαιρετικής ποιότητας, τόσο στον ορεινό όσο και στον πεδινό όγκο».
Από την αγροτική ζωή του χθες στη συλλογική προσπάθεια του σήμερα
Η Θεοδώρα Κλίτσου έχει δει την αγροτική ζωή να αλλάζει με τα χρόνια. Τις δεκαετίες του ’50 και του ’60 η καθημερινότητα ήταν σαφώς πιο δύσκολη, με τις μετακινήσεις προς τα χωράφια και τη μεταφορά των προϊόντων να γίνονται με ζώα, καθώς δεν υπήρχε οδικό δίκτυο. Σήμερα, παρότι οι δυσκολίες παραμένουν, η αγροτική ζωή είναι πιο εύκολη από ό,τι στο παρελθόν.
«Είναι δύσκολη η αγροτική ζωή, ειδικά για τις γυναίκες. Παλιότερα ασχολούμουν και με την οικοτεχνία και μοίραζα τα προϊόντα μου σε φίλους και συγγενείς. Πλέον έχει αλλάξει ο σκοπός της ζωής μου, καθώς μέσα από τον συνεταιρισμό καταφέρνουμε, μαζί με τις υπόλοιπες γυναίκες, να διατηρούμε ζωντανή την παράδοση του τόπου μας και τις ρίζες μας. Όταν είδα νέα παιδιά να θέλουν να συμμετάσχουν σε αυτή την προσπάθεια και να μάθουν, είπα μέσα μου ότι μόνο και μόνο γι’ αυτό άξιζε τον κόπο», καταλήγει.
Κεντρική Φωτογραφία : Τα ράφια του συνεταιρισμού γεμάτα με παραδοσιακές γλυκές λιχουδιές παρασκευάζονται από τις γυναίκες της Βυζίτσας © Αγροτουριστικός συνεταιρισμός γυναικών Βυζίτσας