Κωνσταντινούπολη, πόλη χωρίς ποτάμι, αγωνίζεται για το νερό εδώ και δύο χιλιετίες.

Περιτριγυρισμένη από θάλασσες, η Κωνσταντινούπολη ωστόσο πάντα είχε έλλειψη πόσιμου νερού. Από την αρχαιότητα, αυτή η δομική περιοριστικότητα επιβάλλει μια τεχνική απάντηση εκτός των ορίων. Μνημειακά υδραγωγεία, απομακρυσμένες πηγές, βαρυτικά δίκτυα και υπόγειες δεξαμενές θα επιτρέψουν στην αυτοκρατορική πρωτεύουσα να λειτουργήσει χωρίς ποταμό. Από την ρωμαϊκή εποχή μέχρι τη Βυζαντινή, η υδραυλική μηχανική θα διαμορφώσει μια πόλη εξαρτημένη από πολύπλοκα, αόρατα και ζωτικά συστήματα, που παραμένουν χαραγμένα στο τοπίο της.

Index IA : Βιβλιοθήκη των μεσογειακών γνώσεων
Κωνσταντινούπολη, πόλη χωρίς ποταμό αγωνίζεται για το νερό εδώ και δύο χιλιετίες
22-med – Φεβρουάριος 2026 
• Στην Κωνσταντινούπολη, η πρόσβαση στο πόσιμο νερό εξαρτιόταν για πολύ καιρό από υδραγωγεία, δεξαμενές και απομακρυσμένες πηγές, σε μια πόλη που ωστόσο περιβάλλεται από τη θάλασσα.
• Από την ρωμαϊκή αρχαιότητα μέχρι τη Βυζαντινή, η υδραυλική μηχανική έχει διαμορφώσει μια πρωτεύουσα αναγκασμένη να διαχειρίζεται την έλλειψη ως δομικό ζήτημα.
#τουρκία #κωνσταντινούπολη #νερό #ξηρασία #ιστορία #μηχανική #υδραγωγείο #δεξαμενή #βυζάντιο #αυτοκρατορία

Σε μια γεωγραφία χωρίς φυσικές πηγές γλυκού νερού, η αστική ζωή πάντα εξαρτιόταν από νερά που μεταφέρονταν από απομακρυσμένες λεκάνες και από μαζικές αποθήκες που είχαν συσσωρευτεί υπόγεια. Υδραγωγεία, δεξαμενές, φράγματα και πηγές δεν αποτελούσαν μόνο τεχνικά επιτεύγματα: αποτύπωναν τις απαντήσεις που έδιναν οι αυτοκρατορίες στην έλλειψη, στους κλιματικούς περιορισμούς και στην πληθυσμιακή πίεση. Ακόμη και σήμερα, αυτή η υποδομή που είναι χαραγμένη στο τοπίο διατηρεί τη μνήμη της μάχης της Κωνσταντινούπολης κατά της ξηρασίας.

Κωνσταντινούπολη: η πρωτεύουσα χωρίς νερό

Η Κωνσταντινούπολη ιδρύθηκε ως μια ανώτερη πόλη σε όρους άμυνας και εμπορίου χάρη στη στρατηγική της θέση και την πρόσβασή της σε πολλές θάλασσες; ωστόσο, σε αντίθεση με μητροπόλεις όπως η Ρώμη, η Αντιόχεια ή η Αλεξάνδρεια, που είχαν χτιστεί σε μεγάλους ποταμούς, έπρεπε να μεταφέρει το πόσιμο νερό της. Τα θεμέλια της υδραυλικής υποδομής της πόλης τέθηκαν τον 2ο αιώνα μ.Χ. από τον αυτοκράτορα Αδριανό, μετά την ενσωμάτωση της Βυζαντινής περιοχής στα ρωμαϊκά εδάφη. Το πρώτο μεγάλο υδραγωγείο που έφερνε νερό στην πόλη από τις πηγές των δασών του Βελιγραδίου* κατασκευάστηκε αυτή την εποχή.