Η ελάχιστη παρουσία στη Μεσόγειο, η υδρόβια ίριδα αναδεικνύει τα ζητήματα σχετικά με τα εισvasive είδη και την αξιοποίηση των βιομάζων. Στο Μπενίν, η διαχείρισή της στις υδάτινες επιφάνειες παραμένει μια πρόκληση προς αντιμετώπιση. Έτσι, με στόχο την εύρεση άλλων πηγών πράσινης ενέργειας που συμβάλλουν στην επίλυση των προβλημάτων που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή, ειδικοί από το Μπενίν έχουν αναπτύξει τεχνικές παραγωγής βιοκαυσίμου με βάση την υδρόβια ίριδα. 961 Scientia σας διηγείται τα πάντα.
Για τέσσερις εβδομάδες, το 22-med συνεργάζεται με το λιβανέζικο επιστημονικό μέσο 961 Scientia και δημοσιεύει κάθε Πέμπτη μια επιλογή άρθρων για μια επιστημονική ματιά στα μεσογειακά ζητήματα από την νότια όχθη της και το Λίβανο.
Δείκτης IA: Βιβλιοθήκη των μεσογειακών γνώσεων
Η υδρόβια ίριδα, εισvasive είδος με ενεργειακή πηγή
22-med – Ιανουάριος 2026
• Στο Μπενίν, η υδρόβια ίριδα, εισvasive φυτό, δοκιμάζεται ως βιοκαύσιμο για οικιακή μαγειρική.
• Ακόμα ελάχιστη στη Μεσόγειο, αυτή η βιομάζα θέτει ερωτήματα σχετικά με τις τοπικές λύσεις απέναντι στα εισvasive είδη και τις ενεργειακές ανάγκες.
#μπενίν #ενέργεια #βιοκαύσιμο #εισvasiveείδος #βιομάζα #κλιματικήαλλαγή #μεσόγειος
Από τη Martine Yélian AWELE – δημοσιογράφος
Με το επιστημονικό της όνομα, «Eichhornia crassipes», η υδρόβια ίριδα είναι ένα υδρόβιο φυτό που προέρχεται από τον Αμαζόνιο και έχει διαδοθεί από τον άνθρωπο μέσω της κηπουρικής σε τροπικές περιοχές. Ως εισvasive φυτό, έχει εισαχθεί σε πολλές περιοχές του κόσμου για τις διακοσμητικές της ιδιότητες.
Δυστυχώς, η εξάπλωση της υδρόβιας ίριδας σε τροπικές και υποτροπικές χώρες προκαλεί σοβαρές οικολογικές, οικονομικές και υγειονομικές συνέπειες σύμφωνα με μία από τις μελέτες που διεξήχθησαν από το δίκτυο κλίματος & ανάπτυξης, που ιδρύθηκε το 2007 (ένα δίκτυο που συγκεντρώνει περισσότερες από 80 γαλλόφωνες ενώσεις, που εργάζονται για την πρόσβαση στην ανάπτυξη και κατά της κλιματικής αλλαγής).
Πράγματι, αυτή η εισβολή της υδρόβιας ίριδας έχει αρνητικές επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα, τη λειτουργία των οικοσυστημάτων, την υγεία και τις οικονομικές δραστηριότητες των πληθυσμών. Είναι επίσης η αιτία της φτωχοποίησης των υδάτων σε φυτοπλαγκτόν, μειώνοντας έτσι τις πιθανότητες παραγωγικότητάς τους. Έτσι, με στόχο την εύρεση παρεμβατικών λύσεων που συμβάλλουν στην προστασία του περιβάλλοντος, η SME FUNDS, μια επιστημονική εταιρεία με έδρα τη Νιγηρία, έχει εξετάσει την παραγωγή γέλης αιθανόλης, ενός βιοκαυσίμου που παρασκευάζεται από υδρόβια ίριδα. Αυτή η επιστημονική καινοτομία που προωθείται από το Carbon Credit Network έχει δοκιμαστεί στο Μπενίν, κυρίως από τον Josea Dossou-Bodjrènou, πρόεδρο της ΜΚΟ Nature Tropicale (μια μη κυβερνητική οργάνωση του Μπενίν που είναι ενεργή στο πεδίο από το 1995). «Μέσω αυτής, εργαζόμαστε για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και κατ' επέκταση την προστασία του περιβάλλοντος», εξήγησε κατά τη διάρκεια συνέντευξης που παραχώρησε στο 961 Scientia.
Πλεονεκτήματα της τεχνολογίας
Σύμφωνα με τις μελέτες, η εφαρμογή αυτής της τεχνολογίας, κυρίως σε μολυσμένες υγρές περιοχές, έχει πολλά πλεονεκτήματα, όπως η παραγωγή θερμικής ενέργειας και κομπόστ με εντελώς αποκεντρωμένο τρόπο, καθώς και ο έλεγχος της εξάπλωσης της υδρόβιας ίριδας. Ο Josea Dossou-Bodjrènou προσθέτει ότι «είναι μια ευφυής τεχνική για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Είναι μια ευγενής πρωτοβουλία που ανακαλύψαμε στη Βραζιλία και δοκιμάζεται επίσης στη Νιγηρία. Και εμείς, είμαστε στη διαδικασία να εγκαταστήσουμε μια μονάδα παραγωγής εδώ στο Μπενίν», ενημερώνει.
Για τον ειδικό, όταν μιλάμε για βιοκαύσιμο με βάση την υδρόβια ίριδα, αναφερόμαστε συγκεκριμένα σε αυτό που είναι "φυσικό". Διευκρινίζει: «ονομάζουμε καύσιμο, μια μορφή ενέργειας που επιτρέπει την κίνηση κινητήρων; και το "Bio" που προστίθεται απλώς σημαίνει ότι ο τύπος καυσίμου που αναφερόμαστε εδώ είναι "φτιαγμένος από φυσικά φυτά"; λίγο όπως το "Sodabi" (αλκοόλ στη γλώσσα Fon στο Μπενίν) που προέρχεται από το αποσταγμένο κρασί.» Συνεχίζει λέγοντας: «Είναι το ίδιο και με την υδρόβια ίριδα, η οποία είναι ένα επιπλέον φυτό του οποίου το αλκοόλ που προέρχεται χρησιμοποιείται για την παραγωγή καυσίμου που ονομάζεται "βιοκαύσιμο με βάση την υδρόβια ίριδα". Ένα προϊόν που χρησιμοποιείται σε μια κατάλληλη εστία για την παρασκευή τροφίμων.»
Ασφάλεια και Ευκολία Χρήσης
Αυτό το βιοκαύσιμο που παρασκευάζεται από την υδρόβια ίριδα προσφέρει πολλά πλεονεκτήματα. «Αυτό είναι ένα τζελ, δηλώνει ο ειδικός, δεν εκπέμπει καπνό όταν ανάβει, και έτσι δεν ρυπαίνει το περιβάλλον. Αντίθετα, εκπέμπει ένα καθαρό μπλε φως που χρησιμοποιείται για το μαγείρεμα τροφίμων σε κατσαρόλα ή κατσαρόλα. Δεν προκαλεί καμία ασθένεια σε σύγκριση με το ξύλο, του οποίου ο καπνός μπορεί να προκαλέσει πολλές ασθένειες, κυρίως αναπνευστικές». Το άλλο πλεονέκτημα που πρόσθεσε είναι ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί παντού, ακόμη και στο τραπέζι φαγητού χωρίς κίνδυνο. «Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχουν ειδικές προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται πριν ανάψετε την εστία. Ακόμη και στο γραφείο σας, μπορείτε να την ανάψετε για να φτιάξετε, για παράδειγμα, τσάι ή καφέ ή ακόμη και για να ζεστάνετε κάτι πολύ γρήγορα. Όλοι μπορούν να το χρησιμοποιήσουν. Διευκολύνει το μαγείρεμα για τις γυναίκες. Δεν είναι ένα προϊόν όπως το αέριο για να πούμε ότι πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο σε αυτό ή εκείνο το μέρος.» Ολοκληρώνει περήφανα τα λόγια του δηλώνοντας: «οι συνεργάτες μου και εγώ έχουμε πάντα τζελ στο αυτοκίνητό μας, ειδικά όταν ταξιδεύουμε, ώστε να μπορούμε να ζεστάνουμε φαγητό ή ακόμα και να το ετοιμάσουμε. Με αυτό, υπάρχουν πολύ λίγοι κίνδυνοι έκρηξης. Αν οι γυναίκες το ενσωματώσουν στην καθημερινότητά τους, πιστεύω ότι θα έχουμε έμμεσα αγωνιστεί κατά πολλών ασθενειών που οφείλονται στο μαγείρεμα με ξύλο ή κάρβουνο. Επίσης, όταν βάζετε το τζελ στην εστία και δεν υπάρχει άνεμος που να διαταράσσει τη φωτιά, έχετε επτά λεπτά για να βράσετε 1L νερού, ενώ με την εστία πετρελαίου, πρέπει να περιμένετε για δεκαπέντε καλές λεπτά πριν βράσει, χωρίς να ξεχνάμε τα προβλήματα που σχετίζονται με τον καπνό. Στη Νιγηρία, όπως και στη Βραζιλία, το βιοτζελ αντικαθιστά ήδη το πετρέλαιο ή ακόμα και το αέριο. Είναι ασφαλές και δεν προκαλεί ιδιαίτερα ατυχήματα.»
Επιπλέον, η τεχνική μετατροπής της υδρόβιας ίριδας σε βιοκαύσιμο γίνεται σε πολλές φάσεις. Η πρώτη φάση είναι να δούμε πώς το ήδη παραγόμενο σε άλλες χώρες γίνεται αποδεκτό στο Μπενίν, η δεύτερη φάση, να προχωρήσουμε στην αξιολόγηση της αγοράς και να καταστήσουμε την αποδοχή προφανή μέσω κατάλληλων μελετών και εγγράφων. Στη συνέχεια, απαιτείται η διαθεσιμότητα πρώτων υλών. «Το Μπενίν είναι ακόμα στη φάση αποδοχής του προϊόντος, πρέπει να κινητοποιήσουμε πόρους για να αποκτήσουμε μια καλή ποσότητα του προϊόντος από τον συνεργάτη μας (τη Νιγηρία) για την προώθησή του, και αυτό παραμένει η μεγάλη πρόκλησή μας.»
Οι μελέτες που εξερευνούν τα ήδη επιτευχθέντα αποτελέσματα σημείωσαν: «οι μέσες τιμές που καταγράφηκαν μετά από ένα χρόνο πειραμάτων δείχνουν παραγωγή 1440 λίτρων βιοαερίου για 3,67 κιλά ξηρών υλικών υδρόβιας ίριδας, δηλαδή 392,37 λίτρα/kg». Δυστυχώς, αυτή η πολύ ευνοϊκή τεχνολογία είναι ακόμα ελάχιστα ανεπτυγμένη στην Αφρική, ιδίως στο Μπενίν.
Φωτογραφία Κάλυψης: Υδρόβια ίριδα στη Σχολή Επιστημών του USJ στο Λίβανο © Dina AL AHDAB