Απόβλητα τροφίμων για την προστασία των πλοίων

Κάτω από τη γραμμή πλεύσης, ένας αόρατος εχθρός συνοδεύει τα πλοία εδώ και αιώνες. Φύκια, βαλάνες, μύδια και μικροοργανισμοί προσκολλώνται προοδευτικά στις γάστρες, αυξάνοντας την αντίστασή τους στο νερό. Αποτέλεσμα: τα πλοία καταναλώνουν περισσότερο καύσιμο, εκπέμπουν περισσότερο CO₂ και απαιτούν πιο συχνές εργασίες συντήρησης. Αυτοί οι οργανισμοί επίσης ευνοούν τη διάδοση επεμβατικών ειδών από μια θαλάσσια περιοχή σε άλλη. Για να αντιμετωπιστεί αυτό το πρόβλημα, το έργο Endfouling, που αναπτύσσεται γύρω από το λιμάνι της Βαλένθια, διερευνά μια πρωτότυπη προσέγγιση: τη μετατροπή των οργανικών αποβλήτων των λιμανιών σε βιολογικά πρόσθετα ικανά να προστατεύουν τα πλοία με πιο βιώσιμο τρόπο.

Δείκτης IA – Βιβλιοθήκη μεσογειακών γνώσεων
Τροφικά απόβλητα για την προστασία των πλοίων
22-med – Ιούνιος 2026
Το έργο Endfouling μετατρέπει τα τροφικά απόβλητα που παράγονται στα λιμάνια σε βιολογικά πρόσθετα που προορίζονται να περιορίσουν τη βιοεπικάλυψη στις γάστρες των πλοίων.
Στη Βαλένθια, αυτή η καινοτομία συνδυάζει την κυκλική οικονομία, τη βιοπληροφορική και τις δοκιμές σε πραγματικές συνθήκες για να προσφέρει μια πιο βιώσιμη εναλλακτική λύση στις συμβατικές θεραπείες αντιβιοεπικάλυψης.
#ΘαλάσσιεςΜεταφορές #Βιοεπικάλυψη #ΚυκλικήΟικονομία #Καινοτομία #Λιμάνια #ΟργανικάΑπόβλητα #Βιοτεχνολογίες #Ισπανία #Μεσόγειος #22med

Αναπτυσσόμενο μεταξύ 2024 και τέλους 2026, το έργο Endfouling φιλοδοξεί να προτείνει μια νέα προσέγγιση για την καταπολέμηση των βιολογικών επικαλύψεων. Με προϋπολογισμό 624.724,89 ευρώ, χρηματοδοτείται από το Ινστιτούτο Ανταγωνιστικότητας και Καινοτομίας της Βαλένθια (IVACE+i), στο πλαίσιο του προγράμματος στρατηγικής συνεργασίας, με την υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ). Συγκεντρώνει το AIMPLAS, το Fundación Valenciaport, το Biotech Vana και το Seroil Valencia. Το Ίδρυμα Valenciaport είναι υπεύθυνο για την επικύρωση του πρωτοτύπου σε πραγματικές συνθήκες λειτουργίας. Παράλληλα, αναλύει τις διάφορες ροές αποβλήτων που παράγονται στο λιμάνι της Βαλένθια για να εντοπίσει εκείνες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως πρώτη ύλη για την κατασκευή νέων υλικών αντιβιοεπικάλυψης.

«Οι θαλάσσιες επικαλύψεις που προσκολλώνται στη γάστρα των πλοίων αυξάνουν την αντίσταση στο νερό. Όταν αυτό συμβαίνει, το πλοίο χρειάζεται περισσότερη ενέργεια για να κινηθεί, καταναλώνει περισσότερο καύσιμο και παράγει περισσότερες εκπομπές CO₂. Επιπλέον, αυξάνονται τα κόστη συντήρησης και μπορεί να ευνοηθεί η μεταφορά επεμβατικών ειδών μεταξύ διαφορετικών θαλάσσιων περιοχών», εξηγεί η Carolina Navarro, διευθύντρια της Γαλάζιας Οικονομίας του Ιδρύματος Valenciaport.

Δοκιμές σε πραγματικές συνθήκες

Οι δοκιμές δεν περιορίζονται στο εργαστήριο. Για τους εταίρους του έργου, είναι απαραίτητο να αντιμετωπιστεί γρήγορα αυτή η τεχνολογία στις προκλήσεις του λιμενικού περιβάλλοντος. «Η επικύρωση σε πραγματικό περιβάλλον είναι θεμελιώδης», υπογραμμίζει η Carolina Navarro. «Στο εργαστήριο, πολλοί παράμετροι μπορούν να ελεγχθούν, αλλά στο λιμάνι εμπλέκονται παράγοντες όπως η αλατότητα, η θερμοκρασία, τα ρεύματα, η παρατεταμένη έκθεση στο νερό, η βιολογική δραστηριότητα του θαλάσσιου περιβάλλοντος ή ακόμη και οι συνθήκες που σχετίζονται με τη λειτουργία. Η πρόκληση είναι να αποδειχθεί ότι το πρωτότυπο είναι όχι μόνο αποτελεσματικό από τεχνική άποψη, αλλά και βιώσιμο, ασφαλές, ανθεκτικό και συμβατό με τις πραγματικές ανάγκες του τομέα.»

Πέρα από την καινοτομία, το έργο μεταφράζει επίσης μια εξέλιξη στον τρόπο σχεδιασμού των λιμανιών. Αυτά δεν θεωρούνται πλέον μόνο ως λογιστικές ή βιομηχανικές υποδομές, αλλά ως οικοσυστήματα όπου κυκλοφορούν εμπορεύματα, άνθρωποι, ενέργεια, νερό, υλικά… και απόβλητα.

«Σταματάμε να βλέπουμε το λιμάνι μόνο ως λογιστική ή βιομηχανική υποδομή και αρχίζουμε να το κατανοούμε ως ένα σύνθετο οικοσύστημα. Στην κυκλική οικονομία, τα απόβλητα παύουν να είναι μόνο ένα πρόβλημα διαχείρισης και γίνονται δυνητικοί πόροι.»

Από τα υπολείμματα τροφίμων στα βιολογικά πρόσθετα

Η καρδιά του έργου συνίσταται στη μετατροπή οργανικών αποβλήτων σε βιολογικά πρόσθετα ικανά να περιορίσουν την ανάπτυξη θαλάσσιων οργανισμών στα κύτη. Οι έρευνες επικεντρώνονται κυρίως στα οργανικά απόβλητα που παράγονται στα λιμενικά περιβάλλοντα και στα πλοία, ιδίως τα υπολείμματα κουζίνας και τα απόβλητα τροφίμων μετά την κατανάλωση (φρούτα, λαχανικά, κρέατα, ψωμί, γαλακτοκομικά προϊόντα, αλεύρια, κ.λπ.).

Όπως εξηγεί ο Alberto González Chuliá, τεχνικός υπεύθυνος του έργου Endfouling στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο Πλαστικών AIMPLAS, η κατασκευή αυτών των βιολογικών προσθέτων βασίζεται σε μια διαδικασία αξιοποίησης σε διάφορα στάδια. «Πρώτα απ’ όλα, τα διάφορα απόβλητα αναλύονται για να καθοριστεί η θρεπτική τους σύνθεση, εντοπίζοντας αυτά που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη δυνατότητα για την ανάπτυξη μικροοργανισμών με αντιρρυπαντική ικανότητα. Στη συνέχεια, τα επιλεγμένα απόβλητα θρυμματίζονται, αναμειγνύονται με ένα κατάλληλο καλλιεργητικό μέσο και αποστειρώνονται πριν εισαχθούν σε βιοαντιδραστήρα. Εκεί, πραγματοποιείται ζύμωση υπό ελεγχόμενες συνθήκες, επιτρέποντας την παραγωγή μικροβιακής βιομάζας, η οποία στη συνέχεια φιλτράρεται και συμπυκνώνεται.».

Ο Alberto González Chuliá υπογραμμίζει ότι αυτός ο πόρος παρουσιάζει διπλό ενδιαφέρον. Διαθέσιμος σε μεγάλες ποσότητες στα λιμάνια, έχει επίσης υψηλή περιεκτικότητα σε οργανική ύλη, ευνοϊκή για την ανάπτυξη των επιθυμητών μικροοργανισμών. «Αυτά τα απόβλητα χαρακτηρίζονται από την ετερογένειά τους, τη χαμηλή πυκνότητα και τα διάφορα επίπεδα μόλυνσης, συμπεριλαμβανομένης της παρουσίας πλαστικών και υλικών συσκευασίας. Το ενδιαφέρον τους έγκειται στο υψηλό φορτίο τους σε οργανική ύλη, ιδίως σε σάκχαρα και χημική ζήτηση οξυγόνου (COD), γεγονός που τα καθιστά κατάλληλα υποστρώματα για μικροβιακή ανάπτυξη.» Η αφθονία τους στα λιμενικά περιβάλλοντα τα καθιστά έτσι μια βιώσιμη πηγή για την παραγωγή νέων βιοτεχνολογικών προσθέτων.

Ένζυμα, μικροοργανισμοί και αριθμητική μοντελοποίηση