Mostar nuk reduktohet as në urën e saj të rindërtuar as në tregimet zyrtare të pajtimit. Ndërsa ecën në këtë qytet të shënuar nga lufta, mes kujtimesh të copëtuara, trashëgimish osmane dhe realitetesh bashkëkohore, ky tekst eksploron gjurmët e dukshme dhe të padukshme që la historia e fundit. Mes dhimbjes së vazhdueshme, rikonstruksioneve urbane dhe shikimeve të udhëtarëve, ai pyet se çfarë do të thotë ende « të bësh qytet » në një Mesdhe ku urat simbolizojnë aq shumë çarjet sa lidhjet e mundshme për t’u rindërtuar.
« Ata guxuan të vrasin të Vjetrin ! » Kështu u shpreh shoku Predrag Matvejevitch, autori i famshëm Brévaire méditerranéen për të ndarë dhimbjen dhe indinjatën e tij gjatë shkatërrimit të urës së famshme të Mostarit, më 9 nëntor 1993, nga nacionalistët kroatë të HVO. E ndërtuar nën perandorinë osmane në 1566, nga një mjeshtër ndërtimi i quajtur Haïrudin, në kohën e Sulejmanit të Madh, ura e Mostarit ishte shumë më tepër se një simbol i qytetit. « Ajo mbetet përherë e lidhur me kujtimet e mia të fëmijërisë dhe adoleshencës », vëren Matvejevitch. « Ne e quanim « të Vjetrin » thjesht, ashtu siç e bëjmë me një shok ose një baba; ne takoheshim te « të Vjetrin », notonim nën « të Vjetrin », më të guximshmit prej nesh hidhnin « nga lart te Vjetri » në Neretva. [1]»
Mostar është një nga ato qytete martirë të luftës në ish-Jugosllavi, si Sarajeva, Vukovari ose Srebrenica. Që në hyrje të qytetit, perceptohet shkalla e katastrofës së kaluar, me shumë varreza që janë aty, të vendosura para syve tanë, si një e vërtetë e një të kaluare që nuk kalon. Dhimbja si dhe poshtërimi i dhunës së kësaj lufte fratricide nuk janë vërtet të fshehura në kujtime. Ato dalin në pah, ndërsa ecim në qytet sot ende shumë të ndarë, mes përkatësive komunitare dhe fetare. A ekziston një botë ose një Qytet i përbashkët në Mostar sot ? Asgjë nuk është më e sigurt, pavarësisht rindërtimit të urës, në korrik 2004, e paraqitur si një simbol i gjallë i mundësive të ribashkimit, përmes një diskursi qetësues dhe të rremë, mbajtur nga organizatat ndërkombëtare dhe sidomos nga Bashkimi Evropian, rreth një pseudo « pajtimi ».
Ky artikull ende nuk është në dispozicion.
Kthehuni së shpejti për të zbuluar këtë artikull!