Στο ορεινό χωριό Ζίτσα, στην Ήπειρο, ένα ζευγάρι έχει μετατρέψει ένα φούρνο σε χώρο πολιτισμικής ανταλλαγής. Ο Κώστας Καραμίχος και σύζυγός του η Άννα Έλλις, υποδέχονται επισκέπτες από όλο τον κόσμο για να τους μάθουν πώς να φτιάχνουν ψωμί και παραδοσιακές πίτες της περιοχής. Αυτό το μοναδικό εγχείρημα, που γεννήθηκε από μια τυχαία ταξιδιωτική εμπειρία, συμβάλλει σήμερα στην αναβίωση ενός ελληνικού χωριού.
Index IA : Βιβλιοθήκη των μεσογειακών γνώσεων
Ένας φούρνος χωριού προσελκύει τουρίστες από όλο τον κόσμο
22-med – Οκτώβριος 2025
• Στη Ζίτσα, ένα ζευγάρι επαναστατεί τη ζωή στην ελληνική ύπαιθρο κάνοντάς το ψωμί εργαλείο συνάντησης μεταξύ πολιτισμών.
• Ο φούρνος τους προσελκύει ταξιδιώτες και νέους κατοίκους, δίνοντας νέα πνοή σε ένα χωριό της Ήπειρου.
#ελλάδα #ήπειρος #αγροτική_ζωή #χειροτεχνία #φιλοξενία #μεσόγειος
Στη Ζίτσα, στην περιφέρεια Ιωαννίνων, βόρεια της Ελλάδας, οι επισκέπτες συρρέουν τόσο για τα τοπία της Ήπειρου όσο και για τις πίτες που βγαίνουν από τον φούρνο του χωριού. Σε αυτό το χωριό των 450 κατοίκων, ο μοναδικός φούρνος έχει γίνει πράγματι σημείο συνάντησης μεταξύ κατοίκων και ταξιδιωτών. Το ζευγάρι μοιράζεται τις γνώσεις του μέσα από εργαστήρια όπου συνδυάζονται η γαστρονομική εκπαίδευση, η φιλικότητα και η ανακάλυψη ενός αγροτικού τρόπου ζωής.
Ένα εργαστήριο όπου όλοι συμμετέχουν
Σε αυτόν τον μικρό φούρνο, Έλληνες και ξένοι τουρίστες μαθαίνουν να ζυμώνουν τη ζύμη, να ανοίγουν φύλλο για πίτα και να προετοιμάζουν τη γέμιση. Μόλις τα φαγητά ετοιμαστούν, όλοι κάθονται γύρω από ένα μεγάλο τραπέζι για να γευτούν μαζί τις δημιουργίες τους, να συζητήσουν, να ανταλλάξουν ιδέες, εμπειρίες ή να πουν ιστορίες.
«Η ιδέα των σεμιναρίων γεννήθηκε πριν από μερικά χρόνια», λέει η Άννα. «Πάντα υποδεχόμασταν δωρεάν ξένους επισκέπτες που αναζητούσαν ένα μέρος για να κοιμηθούν για μια νύχτα ή περισσότερες. Σε κάποια στιγμή, μας προτάθηκε να οργανώσουμε μαθήματα για τις πίτες της Ηπείρου. Δοκιμάσαμε, είδαμε ότι οι άνθρωποι το εκτιμούσαν και συνεχίσαμε. Τώρα έχουμε επισκέπτες από την Ασία, την Αμερική και την Ευρώπη».
Από δικηγόρος της Νέας Υόρκης, φουρνάρισσα στην Ήπειρο
Η ιστορία της Άννας και του Κώστα είναι από εκείνες που θα μπορούσαν εύκολα να αποτελέσουν το σενάριο μιας κινηματογραφικής ιστορίας αγάπης. Το 2009, η Άννα Έλλις, Αμερικανίδα και δικηγόρος στη Νέα Υόρκη, ανακαλύπτει την Ελλάδα κατά τη διάρκεια διακοπών με την αδελφή της. Ως λάτρεις και οι δύο του κρασιού, αναζητούν περιοχές με αμπελώνες. Μελετώντας τον χάρτη της χώρας, είδαν ότι υπήρχαν αρκετοί αμπελώνες στη Ζίτσα και ότι το χωριό παράγει το δικό του κρασί. Έτσι, αποφάσισαν να πάνε εκεί. Ωστόσο, η Άννα ούτε που μπορούσε τότε να φανταστεί πως αυτό της το ταξίδι θα άλλαζε μια για πάντα τη ζωή της.
«Αποφασίσαμε αυθόρμητα να πάμε, αφού αγαπάμε το κρασί. Εκεί, συναντήσαμε τον Κώστα, τον φούρναρη του χωριού, ο οποίος μας προσκάλεσε αμέσως να δείπνουμε με την οικογένειά του. Περάσαμε πολύ όμορφα. Στη συνέχεια, υπήρξε μια περίοδος όπου έκανα συνεχείς μετακινήσεις στη Νέα Υόρκη, μέχρι που τελικά αποφάσισα να κάνω το μεγάλο βήμα και να έρθω να ζήσω στη Ζίτσα».
Σήμερα, μοιράζεται τη ζωή και τη δουλειά της με τον Κώστα. «Δεν μπορώ πια να φανταστώ να ζω σε μια μεγάλη πόλη,» ομολογεί. «Τα δύο μας παιδιά μεγαλώνουν στη φύση και έχουν εξοικειωθεί με την πολυπολιτισμικότητα που έχουμε φέρει χάρη στον φούρνο στο χωριό. Μια μέρα, τρώμε με επισκέπτες από την Αγγλία, την επόμενη με ανθρώπους από το Χονγκ Κονγκ».
Η γεύση του ψωμιού και η κλήση της φύσης
Εκτός από τα μαθήματα μαγειρικής, το ζευγάρι οργανώνει πικνίκ στο βουνό. «Φροντίζουμε για όλα. Φέρνουμε τραπέζια, καρέκλες, μαχαιροπίρουνα, και φυσικά τα σπιτικά πιάτα». Στο μενού περιλαμβάνεται τραχανάς, παραδοσιακοί γίγαντες μαγειρεμένοι από τη μητέρα του Κώστα με σπανάκι από τον κήπο, ψωμί ζυμωμένο στο χέρι, τζατζίκι και πίτες. Αυτές οι στιγμές παρατείνουν το πνεύμα των εργαστηρίων: να μοιράζονται τη μαγειρική ως ανθρώπινη εμπειρία και να συνδέουν τους επισκέπτες με τη γη.
«Να δώσουμε νέα ζωή στο χωριό»
Η Άννα και ο Κώστας μετατρέπουν έτσι την προετοιμασία και την κατανάλωση των παραδοσιακών πιάτων της περιοχής σε μια εμπειρία ταξιδιού. Πέρα από την αγάπη τους για τους ανθρώπους, τις διαφορετικές κουλτούρες και το φαγητό, αυτό που τους κινητοποιεί είναι η επιθυμία να κρατήσουν το χωριό τους ζωντανό.
Μέσω του φούρνου τους, η Άννα και ο Κώστας συμμετέχουν στην αναζωογόνηση του χωριού. Η πρωτοβουλία τους προσελκύει νέα προσοχή στη Ζίτσα και δίνει ζωή σε μια περιοχή που έχει πληγεί από την αγροτική εξορία.
«Έχουμε απευθύνει έκκληση σε όσους θα ήθελαν να έρθουν να ζήσουν εδώ,» εξηγεί η Άννα. «Έχουμε αναλάβει αυτή την πρωτοβουλία σε συνεργασία με τον πρόεδρο του χωριού. Αυτή τη στιγμή, δεκαπέντε οικογένειες επιθυμούν να έρθουν να ζήσουν μόνιμα στη Ζίτσα. Είναι άνθρωποι που δεν είναι από εδώ, αλλά αναζητούν έναν διαφορετικό τρόπο ζωής, μακριά από τον θόρυβο της πόλης και όσο το δυνατόν πιο κοντά στη φύση. Δυστυχώς, αν και υπάρχουν πολλές άδειες κατοικίες, ένα περίπλοκο καθεστώς ιδιοκτησίας τους εμποδίζει να χρησιμοποιηθούν για ενοικίαση ή αγορά».
Για εκείνους, το να κρατήσουν την Ζίτσα ζωντανή σημαίνει να επιμένουν σε αυτές τις καθημερινές πράξεις: να μεταδίδουν τη γνώση, να υποδέχονται ταξιδιώτες και να δείχνουν πώς ένα χωριό μπορεί να ξαναγεννηθεί γύρω από έναν φούρνο που ακόμη καίει.
Κεντρική Φωτογραφία: ο φούρνος της Άννας και του Κώστα στη Ζίτσα © Άννα Έλλις