Με την ευκαιρία της λειτουργίας ενός σημαντικού έργου στην Πελοπόννησο - τον αυτοκινητόδρομο Πάτρα - Πύργος, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρήστος Δίμας, αναφέρεται, μέσω της σημασίας αυτού του αυτοκινητόδρομου, στη βιωσιμότητα και τις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής στον τομέα των υποδομών και των μεταφορών, καθώς και στις λύσεις που προτείνονται για την αποσυμφόρηση της κυκλοφορίας στα μεγάλα αστικά κέντρα.
22-med συνεργάζεται με το ελληνικό μέσο ESGstories και δημοσιεύει κάθε Πέμπτη μια επιλογή άρθρων για μια επιστημονική ματιά στα μεσογειακά ζητήματα.
Συνέντευξη που πραγματοποιήθηκε από την Φαίδρα Μαυρογιώργη
Επιπλέον, μιλάει για τις μεγαλύτερες προκλήσεις που έχει αντιμετωπίσει κατά τη διάρκεια της θητείας του λόγω της κλιματικής αλλαγής και για το πώς σκοπεύει να προστατεύσει τις ελληνικές υποδομές απέναντι στα νέα δεδομένα, καθώς και για τη σημασία της βιωσιμότητας στη συνολική στρατηγική του υπουργείου.
Τέλος, αναλύει τις λύσεις που προωθεί το υπουργείο για να μειώσει τον αριθμό των αυτοκινήτων και να αποσυμφορήσει την κυκλοφορία στα μεγάλα αστικά κέντρα, και κατά συνέπεια να περιορίσει τη ρύπανση της ατμόσφαιρας.
Είναι όλα έτοιμα για την κυκλοφορία του αυτοκινητόδρομου Πάτρας – Πύργου; Τι αλλάζει με τον νέο δρόμο;
Παραδίδουμε στην κυκλοφορία τα πρώτα 65 από τα συνολικά 75 χιλιόμετρα του αυτοκινητοδρόμου Πατρών - Πύργου, συνδέοντας τα Καμίνια Αχαΐας με τον Πύργο, μέσω ενός νέου, σύγχρονου και ασφαλούς οδικού άξονα. Θυμίζω ότι η παράδοση του τμήματος Μιντιλόγλι - Αλισσός, μήκους 10 χλμ. θα γίνει έως το τέλος του έτους.
Με τα εγκαίνια του εμβληματικού αυτού έργου η Ολυμπία Οδός καθίσταται ο τρίτος μεγαλύτερος αυτοκινητόδρομος στη χώρα, με συνολικό μήκος 277 χλμ., συνδέοντας τις Περιφέρειες Δυτικής Αττικής, Πελοποννήσου και Δυτικής Ελλάδας και κατ’ επέκταση άλλες δύο Περιφέρειες, της Ηπείρου και των Ιονίων Νήσων.
Έτσι, λοιπόν, κάποιος που ξεκινάει από την Πάτρα θα βρίσκεται στον Πύργο σε μόλις 45 λεπτά, ενώ αυτός που θα ξεκινάει από την Αθήνα και θέλει να πάει στον Πύργο θα χρειάζεται μόλις 2 ώρες και 45 λεπτά.
Αντιλαμβάνεστε, συνεπώς, ότι η παράδοση του τμήματος Πατρών-Πύργου αναδιαμορφώνει τα δεδομένα στις οδικές μετακινήσεις της Δυτικής Ελλάδας, όπως τα γνωρίζαμε έως χθες.
Τα οφέλη που προσφέρει ο σύγχρονος αυτός αυτοκινητόδρομος είναι πολλαπλά και πολυεπίπεδα: οδική ασφάλεια και διαπεριφερειακή ανάπτυξη, κοινωνική συνοχή και ενίσχυση της απασχόλησης, καθώς και τουριστική ενδυνάμωση της Δυτικής Πελοποννήσου.
Πρόσφατα ανακοινώσατε παρεμβάσεις στον τομέα της οδικής ασφάλειας στον ΒΟΑΚ. Ποιος είναι ο στόχος αυτής της πρωτοβουλίας και γιατί επιλέξατε αυτή την περίοδο;
Πρόσφατα ξεκίνησε η υλοποίηση των μέτρων οδικής ασφάλειας στον ΒΟΑΚ και συγκεκριμένα σε δύο τμήματα: από το Κολυμπάρι μέχρι τα Χανιά και από τα Λινοπεράματα μέχρι τον ΧΥΤΑ Ηρακλείου. Τα μέτρα αυτά είναι αντίστοιχα με τα μέτρα οδικής ασφάλειας, τα οποία εφαρμόσαμε με επιτυχία στον αυτοκινητόδρομο Πάτρα - Πύργος και τα οποία επέφεραν μείωση των θανατηφόρων τροχαίων ατυχημάτων, αλλά και των σοβαρών τραυματισμών.
Με αυτή την παρέμβαση επιδιώκουμε τη μείωση θανάτων και σοβαρών τραυματισμών, τη διατήρηση της λειτουργικότητας της οδού, την ικανοποιητική κυκλοφοριακή ροή στη φάση κατασκευής του αυτοκινητοδρόμου όταν θα εφαρμόζονται εργοταξιακές σημάνσεις κατά τμήματα, καθώς και την ασφαλή διέλευση στους κόμβους και στις εισόδους – εξόδους.
Η ενίσχυση της οδικής ασφάλειας στην Κρήτη αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα για την Κυβέρνηση, και ως εκ τούτου ενισχύουμε τα μέτρα πρόληψης ατυχημάτων.
Ποια άλλα μεγάλα έργα προγραμματίζετε να παραδώσετε στην επόμενη περίοδο;
Αυτή τη στιγμή υλοποιούμε ένα ευρύ και σύνθετο πλήθος έργων σε όλες τις Περιφέρειες της Ελληνικής Επικράτειας. Έργα εμβληματικού χαρακτήρα, όπως σύγχρονοι αυτοκινητόδρομοι, επεκτάσεις του Μετρό στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη ή το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι της Κρήτης.
Ενδεικτικά, το αμέσως προσεχές διάστημα προβλέπεται η ολοκλήρωση του τμήματος Βόνιτσα – Λευκάδα, ενώ έχει ήδη παραδοθεί το τμήμα Άκτιο – Άγιος Νικόλαος, μήκους 5,4 χλμ.
Στον αυτοκινητόδρομο Κεντρικής Ελλάδας Ε65 οι εργασίες προχωρούν με ταχείς ρυθμούς, με στόχο την πλήρη ολοκλήρωση και παράδοση του έργου το 2026. Πρόκειται για ένα εμβληματικό οδικό έργο, το οποίο θα συνδέσει απευθείας τη Στερεά Ελλάδα με τη Θεσσαλία, την Ήπειρο και τη Δυτική Μακεδονία.
Επίσης, μία εξαιρετικά σημαντική προτεραιότητα του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών αποτελεί η επέκταση του Μετρό Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά, με πέντε νέους σταθμούς και σύγχρονες τεχνολογικές προδιαγραφές. Το έργο προχωρά με ικανοποιητικό ρυθμό και αναμένεται να δοθεί σε λειτουργία τον Φεβρουάριο του 2026.
Πώς συνδέεται η βιωσιμότητα με τις υποδομές και ποιο είναι το στρατηγικό σχέδιο του υπουργείου προς αυτή την κατεύθυνση;
H έννοια της βιωσιμότητας διατρέχει οριζόντια όλες τις παρεμβάσεις που υλοποιεί το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, στα οδικά, υδραυλικά και κτηριακά έργα, στα μέσα μαζικής μεταφοράς, καθώς και στον σιδηρόδρομο και τις αεροπορικές μεταφορές.
Αποτελεί ένα καθοριστικό τεχνικό και οικονομικό κριτήριο για τη μελέτη και την κατασκευή ενός έργου, αλλά ταυτόχρονα, αποτελεί τον ίδιο τον στόχο, δηλαδή να δημιουργηθεί ένα σύστημα υποδομών ανθεκτικό, λειτουργικό και αποδοτικό για τις σημερινές αλλά και τις μελλοντικές ανάγκες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα η βιώσιμη αστική κινητικότητα, η οποία περιγράφει ένα σύστημα στο οποίο συνδυάζονται οι σταθερές υποδομές με καινοτόμες και σύγχρονες τεχνολογικά λύσεις, με σκοπό οι άνθρωποι στις πόλεις να μετακινούνται με περισσότερη ασφάλεια και άνεση, ρυπαίνοντας λιγότερο το περιβάλλον.
Βασικό εργαλείο εφαρμογής αυτής της πολιτικής είναι ντα Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας. Η εκπόνηση των ΣΒΑΚ αποτελεί υποχρέωση σε Δήμους με πληθυσμό άνω των 30.000 κατοίκων καθώς και για όλες τις Περιφέρειες της χώρας. Έως σήμερα το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών έχει εκδώσει συνολικά σαράντα (40) υπουργικές αποφάσεις χαρακτηρισμού σχεδίων βιώσιμης αστικής κινητικότητας για ισάριθμους Δήμους, με σκοπό τη δημιουργία βιώσιμων συστημάτων αστικών μεταφορών και τη βελτίωση της κινητικότητας μέσα στην πόλη με βιώσιμο και έξυπνο τρόπο.
Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που έχετε αντιμετωπίσει; Πώς σκοπεύετε να προστατεύσετε τις ελληνικές υποδομές απέναντι στα νέα δεδομένα;
Η πρόκληση της κλιματικής αλλαγής έχει αναδείξει την ανθεκτικότητα των υποδομών σε κρίσιμο παράγοντα, καθώς οι επιστημονικές εκτιμήσεις συγκλίνουν στην παραδοχή ότι, στο μέλλον, οι υποδομές μας θα δοκιμαστούν από ακραία καιρικά φαινόμενα, και αυτό με υψηλότερη συχνότητα. Φυσικά, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η προστασία και η ορθολογική εκμετάλλευση του υδάτινου δυναμικού δημιουργούν προστιθέμενη αξία με πολλαπλούς ωφελούμενους.
Στο πλαίσιο αυτό, η ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων καθίσταται ένας από τους πιο κρίσιμους και ταυτόχρονα απαιτητικούς στόχους μας. Φυσικά, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η προστασία και η ορθολογική εκμετάλλευση του υδάτινου δυναμικού δημιουργούν προστιθέμενη αξία με πολλαπλούς ωφελούμενους, όπως: η προστασία των οικοσυστημάτων, η εξασφάλιση βιώσιμης γεωργίας και βιομηχανίας, η ενίσχυση της κοινωνικής ευημερίας και η διασφάλιση της ενεργειακής αυτονομίας.
Για αυτό το λόγο, ενισχύουμε την προστασία από πλημμύρες, με έργα υποδομής που θα λάβουν υπόψη τις νέες συνθήκες, όπως αυτές που διαμορφώθηκαν από τις πρόσφατες καταστροφές του «Δανιήλ» και του «Ηλία», εφαρμόζοντας ουσιαστικά ένα σύνολο ολιστικών παρεμβάσεων στον τομέα της διαχείρισης των υδάτινων πόρων.
Πιο συγκεκριμένα, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών σχεδιάζει και υλοποιεί ένα σύνολο έργων ύδρευσης, άρδευσης και προστασίας από πλημμύρες σε όλη την επικράτεια.
Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα υδραυλικών έργων των τελευταίων δεκαετιών, με προϋπολογισμό που ξεπερνά τα 2,5 δισεκατομμύρια, με περισσότερα από 30 φράγματα σε φάση κατασκευής ή ωρίμανσης σε όλη τη χώρα, καθώς και πλήθος άλλων υδραυλικών έργων.
Η Αθήνα και τα μεγάλα αστικά κέντρα αντιμετωπίζουν το σημαντικό πρόβλημα της κυκλοφοριακής συμφόρησης. Ως υπουργείο, ποιες λύσεις προωθείτε για να μειώσετε τον αριθμό των αυτοκινήτων και, κατά συνέπεια, να περιορίσετε τη ρύπανση της ατμόσφαιρας;
Η κυκλοφοριακή συμφόρηση στα μεγάλα αστικά κέντρα και ιδιαίτερα στην Αθήνα είναι ένα σύνθετο πρόβλημα που, στην πραγματικότητα, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με απομονωμένες παρεμβάσεις. Απαιτείται ένα συνολικό σχέδιο κινητικότητας, που να ενσωματώνει τη βιώσιμη κινητικότητα, τη μικροκινητικότητα και τις νέες τεχνολογίες.
Ως υπουργείο, προσανατολιζόμαστε προς την ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών: με την επέκταση της γραμμής 4 του μετρό της Αθήνας, την ανανέωση του στόλου των λεωφορείων με ηλεκτρικά οχήματα, τον εκσυγχρονισμό των συρμών της γραμμής 1 του μετρό, καθώς και την εμπλουτισμένη υπηρεσία μεταφοράς με ψηφιακά εργαλεία.
Παράλληλα, προωθούνται και παρεμβάσεις στον τομέα της ενίσχυσης των οδικών υποδομών, σε συνθήκες βιωσιμότητας. Πιο συγκεκριμένα, το 2025, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών στοχεύει επίσης να προκηρύξει τον διαγωνισμό για τον τριπλό κόμβο Σκαραμαγκά, ένα στρατηγικό οδικό έργο, που αναμένεται να ανακουφίσει την κυκλοφορία στους μεγάλους οδικούς άξονες της λεκάνης της Αθήνας.
Σύμφωνα με το σχέδιο, προβλέπεται η σύνδεση της δυτικής περιφερειακής οδού Αιγάλεω (DPLO) με τον εθνικό δρόμο Αθήνας – Κορίνθου, σε συνδυασμό με τις παρεμβάσεις στους κόμβους Σκαραμαγκά, Σχιστό και τα ναυπηγεία.
Ο στόχος είναι σαφής: λιγότερα ιδιωτικά αυτοκίνητα στους δρόμους, περισσότερες επιλογές μετακίνησης, μειωμένο περιβαλλοντικό φορτίο. Αυτή η προσπάθεια απαιτεί χρόνο και επιμονή, αλλά είμαστε πεπεισμένοι ότι, καθώς εφαρμόζουμε μια ορθολογική σχεδίαση, τα αποτελέσματα θα αρχίσουν να γίνονται πιο ορατά για τους πολίτες.
