Me rastin e vënies në shërbim të një projekti të rëndësishëm në Peloponez -autostrada Patras - Pyrgos, ministri i Infrastrukturës dhe Transportit, Christos Dimas, kthehet, përmes rëndësisë së kësaj autostrade, në qëndrueshmërinë dhe sfidat e ndryshimeve klimatike në sektorin e infrastrukturës dhe transportit, si dhe zgjidhjet e promovuara për dekonjestionimin e trafikut në qendrat e mëdha urbane.
22-med bashkëpunon me mediat greke ESGstories dhe publikon të enjten një përzgjedhje artikujsh për një vështrim shkencor mbi çështjet mesdhetare.
Intervista e realizuar nga Phèdre Mavroyorgi
Për më tepër, ai flet për sfidat më të mëdha me të cilat është përballur në detyrat e tij për shkak të ndryshimeve klimatike dhe se si planifikon të mbrojë infrastrukturat greke përballë të dhënave të reja, si dhe për rëndësinë e qëndrueshmërisë në strategjinë e përgjithshme të ministrisë.
Në fund, ai analizon zgjidhjet që ministria promovon për të reduktuar numrin e makinave dhe dekonjestionuar qarkullimin në qendrat e mëdha urbane, dhe për pasojë të kufizojë ndotjen atmosferike.
A është gjithçka gati për vënien në qarkullim të autostradës Patras – Pyrgos? Çfarë ndryshon me rrugën e re?
Ne vëmë në qarkullim 65 kilometrat e parë nga 75 kilometra në total të autostradës Patras – Pyrgos, duke lidhur Kaminia në Achaia me Pyrgos, përmes një rruge moderne dhe të sigurt. Kujtoj se vënia në shërbim e segmentit Mintilogli – Alissos, me një gjatësi prej 10 km, do të ndodhë deri në fund të vitit.
Me hapjen e këtij projekti simbolik, Olympia Odos bëhet autostrada e tretë më e madhe në vend, me një gjatësi totale prej 277 km, duke lidhur rajonet e Attikës perëndimore, Peloponezit dhe Greqisë perëndimore, dhe për pasojë dy rajone të tjera, Epirin dhe ishujt Jonian.
Pra, dikush që niset nga Patras do të arrijë në Pyrgos për vetëm 45 minuta, ndërsa ai që niset nga Athina dhe dëshiron të shkojë në Pyrgos do të ketë nevojë vetëm për 2 orë e 45 minuta.
Pra, kuptoni se vënia në shërbim e segmentit Patras – Pyrgos ripërcakton të dhënat e lëvizjeve rrugore në Greqinë perëndimore, ashtu siç i njihnim deri tani.
Përfitimet që sjell kjo autostradë moderne janë të shumta dhe multidimensionale: siguria rrugore dhe zhvillimi ndër-rajonal, kohezioni social dhe forcimi i punësimit, si dhe dinamizimi turistik i Peloponezit perëndimor.
Ju sapo njoftuat ndërhyrje në fushën e sigurisë rrugore në BOAK. Cili është qëllimi i kësaj iniciative dhe pse e keni zgjedhur këtë periudhë?
Së fundmi, ka filluar zbatimi i masave të sigurisë rrugore në BOAK, dhe më saktësisht në dy segmente: nga Kolymbari në La Canée dhe nga Linoperamata deri në vendin e varrimit në Heraklion. Këto masa janë të ngjashme me ato të sigurisë rrugore që kemi aplikuar me sukses në autostradën Patras – Pyrgos, të cilat kanë sjellë një reduktim të aksidenteve fatale, si dhe të lëndimeve të rënda. Forcimi i sigurisë rrugore në Kretë është një prioritet i rëndësishëm për qeverinë.
Me këtë ndërhyrje, ne synojmë të reduktojmë vdekjet dhe lëndimet e rënda, të ruajmë funksionalitetin e rrugës, të sigurojmë një qarkullim të kënaqshëm gjatë fazës së ndërtimit të autostradës kur do të aplikohen sinjalizime ndërtimi sipas segmenteve, si dhe të garantojmë një kalim të sigurt në këmbë dhe në hyrje-dalje.
Çfarë projekte të tjera të mëdha planifikoni të dorëzoni në periudhën në vijim?
Aktualisht, ne po zbatojmë një grup të gjerë dhe kompleks projektesh në të gjitha rajonet e territorit grek. Projekte me karakter simbolik, si autostrada moderne, zgjerimi i metros në Athinë dhe Selanik ose aeroporti i ri i Kastelit në Kretë.
Për informacion, në afat të shkurtër, përfundimi i segmentit Vonitsa – Lefkada është i parashikuar, ndërsa segmenti Aktio – Agios Nikolaos, me një gjatësi prej 5,4 km, është dorëzuar tashmë.
Në autostradën e Greqisë qendrore E65, punimet po përparojnë shpejt, me qëllim përfundimin e plotë dhe dorëzimin e projektit në 2026. Ky është një projekt rrugor simbolik që do të lidhë drejtpërdrejt Greqinë qendrore me Thesalinë, Epirin dhe Maqedoninë perëndimore.
Për më tepër, një prioritet jashtëzakonisht i rëndësishëm i ministrisë së Infrastrukturës dhe Transportit është zgjerimi i metros së Selanikut drejt Kalamaria, me pesë stacione të reja dhe specifikime teknologjike moderne. Projekti po përparon me një ritëm të kënaqshëm dhe pritet të hyjë në shërbim në shkurt 2026.
Si lidhet qëndrueshmëria me infrastrukturat dhe cili është plani strategjik i ministrisë në këtë drejtim?
Koncepciou e qëndrueshmërisë kalon horizontalisht të gjitha ndërhyrjet e zbatuara nga ministria e Infrastrukturës dhe Transportit, në projektet rrugore, hidraulike dhe të ndërtimit, në transportin publik, si dhe në hekurudhor dhe transportin ajror.
Ajo përbën një kriter teknik dhe ekonomik përcaktues për studimin dhe ndërtimin e një projekti, por në të njëjtën kohë, ajo është vetë qëllimi, dmth krijimi i një sistemi infrastrukturash të qëndrueshme, funksionale dhe efikase për nevojat aktuale dhe të ardhshme.
Një shembull karakteristik është mobiliteti urban i qëndrueshëm, i cili përshkruan një sistem në të cilin infrastrukturat fikse kombinohen me zgjidhje inovative dhe teknologjikisht moderne, në mënyrë që njerëzit në qytete të lëvizin me më shumë siguri dhe komoditet, duke ndotur më pak ambientin.
Një mjet thelbësor për zbatimin e kësaj politike janë planet e mobilitetit urban të qëndrueshëm. Hartimi i SUMP është një detyrim për bashkitë me më shumë se 30,000 banorë si dhe për të gjitha rajonet e vendit. Deri më tani, ministria e Infrastrukturës dhe Transportit ka lëshuar gjithsej dyzet (40) vendime ministriale për karakterizimin e planeve të mobilitetit urban të qëndrueshëm për një numër të barabartë bashkish, me qëllim krijimin e sistemeve të transportit urban të qëndrueshëm dhe përmirësimin e mobilitetit në qytet në mënyrë të qëndrueshme dhe inteligjente.
Cilat janë sfidat më të mëdha me të cilat jeni përballur? Si planifikoni të mbrojni infrastrukturat greke përballë të dhënave të reja?
Sfidat e ndryshimeve klimatike e kanë ngritur qëndrueshmërinë e infrastrukturave në një parametër thelbësor, pasi vlerësimet shkencore konvergojnë në përfundimin se, në të ardhmen, infrastrukturat tona do të vihen në provë nga fenomene meteorologjike ekstreme, dhe kjo me një frekuencë më të lartë. Sigurisht, nuk duhet harruar se mbrojtja dhe shfrytëzimi i arsyeshëm i potencialit hidrik gjeneron një vlerë të shtuar me shumë përfitues.
Në këtë kontekst, menaxhimi racional i burimeve ujore bëhet një nga objektivat tanë më kritike dhe njëkohësisht më të kërkuara. Sigurisht, nuk duhet harruar se mbrojtja dhe shfrytëzimi i arsyeshëm i potencialit hidrik gjeneron një vlerë të shtuar me shumë përfitues, të tillë si: mbrojtja e ekosistemeve, garantimi i një bujqësie dhe një industrie të qëndrueshme, forcimi i mirëqenies sociale dhe sigurimi i vetë-sfidës energjetike.
Për këtë arsye, ne forcojmë mbrojtjen nga përmbytjet, me projekte infrastrukturore që do të marrin parasysh kushtet e reja, si ato të formuara nga katastrofat e fundit të "Daniel" dhe "Elias", duke aplikuar esencialisht një grup ndërhyrjesh holistike në fushën e menaxhimit të burimeve ujore.
Me saktësi, ministria e Infrastrukturës dhe Transportit planifikon dhe zbaton një grup projektesh për furnizimin me ujë, ujitjen dhe mbrojtjen nga përmbytjet në të gjithë territorin.
Ky është një nga programet më të mëdha të projekteve hidraulike të dekadave të fundit, me një buxhet që kalon 2.5 miliardë, me më shumë se 30 diga në fazën e ndërtimit ose të rritjes në të gjithë vendin, si dhe një shumëllojshmëri projektesh të tjera hidraulike.
Athina dhe qendrat e mëdha urbane përballen me problemin e rëndësishëm të congestionit të trafikut. Si ministri, cilat zgjidhje promovoni për të reduktuar numrin e makinave dhe, për pasojë, për të kufizuar ndotjen atmosferike?
Congestioni i trafikut në qendrat e mëdha urbane dhe veçanërisht në Athinë është një problem kompleks që, në fakt, nuk mund të trajtohet me ndërhyrje të izoluara. Një plan tërësor mobiliteti është i nevojshëm, duke integruar mobilitetin e qëndrueshëm, mikromobilitetin dhe teknologjitë e reja.
Si ministri, ne orientoheni drejt forcimit të transportit publik: me zgjerimin e linjës 4 të metros së Athinës, rinovimin e flotës së autobusëve me mjete elektrike, modernizimin e trenave të linjës 1 të metros, si dhe pasurimin e shërbimeve të transportit me mjete digjitale.
Përveç kësaj, ndërhyrje po promovohen gjithashtu në fushën e forcimit të infrastrukturave rrugore, në kushte të realizueshmërisë. Më saktësisht, në 2025, ministria e Infrastrukturës dhe Transportit synon gjithashtu të nisë tenderin për këmbimin e trefishtë të Skaramangas, një projekt rrugor strategjik, i cili pritet të sjellë një lehtësim në trafik në akset e mëdha rrugore të basenit të Athinës.
Sipas planit, parashikohet të lidhet rrethrrotullimi perëndimor i Aigaleo (DPLO) me rrugën kombëtare Athinë – Korinth, në kombinim me ndërhyrjet në këmbimet e Skaramangas, Schisto dhe në kantieret detar.
Qëllimi është i qartë: më pak makina private në rrugë, më shumë mundësi lëvizjeje, një ngarkesë mjedisore të reduktuar. Ky përpjekje kërkon kohë dhe këmbëngulje, por ne jemi të bindur se, ndërsa zbatojmë një planifikim racional, rezultatet do të fillojnë të bëhen më të dukshme për qytetarët.
